[b]Анҷумани миллии расонаҳои мустақил гузорише аз вазъи матбуоти тоҷик аз соли 2005 то соли 2010-ро нашр кард.[/b]

Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани миллии расонаҳои мустақили Тоҷикистон (НАНСМИТ) ва муаллифи ин гузориш мегӯяд, таҳқиқоти мазкур умдатан дар заминаи мониторинги муназзами ин анҷуман аз вазъи матбуот ва назари коршиносону таҳлилгарони расонаӣ анҷом шудааст. Ва ҳадаф аз он нишон додани вазъи матбуот ба манзури ислоҳи мушкилот ва ҷилавгирӣ аз пешомадҳои эҳтимолиест, ки метавонад дар фаъолияти расонаҳо сар бизанад.

Оқои Қаршибоев мегӯяд, ба сурати умумӣ аз соли 2005 ба ин сӯ матбуоти миллӣ рушд карда, аммо ҳамзамон бо мушкил ва монеаҳо рӯ ба рӯ будааст. Ба гуфтаи муалифи ин таҳқиқот, намешавад гуфт, ки матбуот ба сурати якмаром ва собит пешрафт кардааст. Монеаҳои мухталиф.

[b]Матни пурраи гузоришро бо пахш кардани нишонии зерин дар сомонаи мо мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=162]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=162[/url]

Раҳматкарими Давлат

Источник:

[b]Анҷумани миллии расонаҳои мустақил гузорише аз вазъи матбуоти тоҷик аз соли 2005 то соли 2010-ро нашр кард.[/b]

Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани миллии расонаҳои мустақили Тоҷикистон (НАНСМИТ) ва муаллифи ин гузориш мегӯяд, таҳқиқоти мазкур умдатан дар заминаи мониторинги муназзами ин анҷуман аз вазъи матбуот ва назари коршиносону таҳлилгарони расонаӣ анҷом шудааст. Ва ҳадаф аз он нишон додани вазъи матбуот ба манзури ислоҳи мушкилот ва ҷилавгирӣ аз пешомадҳои эҳтимолиест, ки метавонад дар фаъолияти расонаҳо сар бизанад.

Оқои Қаршибоев мегӯяд, ба сурати умумӣ аз соли 2005 ба ин сӯ матбуоти миллӣ рушд карда, аммо ҳамзамон бо мушкил ва монеаҳо рӯ ба рӯ будааст. Ба гуфтаи муалифи ин таҳқиқот, намешавад гуфт, ки матбуот ба сурати якмаром ва собит пешрафт кардааст. Монеаҳои мухталиф.

мушкили дастрасӣ ба манобеъи хабарӣ ва баҳсҳои додгоҳии мақомот бо матбуот аз мушкилоти умда унвон мешавад.

Оқои Қаршибоев мегӯяд: «Дар тӯли панҷ соли охир ВАО роҳи пурпечу тоберо тай кардаанд. Ва мо наметавонем, бигӯем, ки усулҳои демократии озодии ВАО дар фаъолияти расонаҳо пурра риоя шудаст.»

Дар ин гузориш омадааст, ки чандин рӯзномае дар Тоҷикистон мавҷуд аст, аз ҷумла, «Пайкон», «Фараж», «Миллат», «Озодагон» ва «СССР», ки итоатпазир набудани худ аз мақомоти давлатиро рад мекунанд. Ба қавли коршиносон, бархе аз ин нашрияҳо бештар ба назару мавқеъ эътибор медиҳанд, то ба факту рақам ва ба ин тартиб усули тавозун дар нашри ахбори бетарафона барои мухотабро риоя намекунанд.

Бино ба ин таҳқиқот, ҳамчунин бархе аз расонаҳо робита ё тааллуқоти худ ба гуруҳҳои қавмӣ ва моливу санъатиро пинҳон медоранд. Аз ҷумла ба Ҳасани Асадуллозода, раиси «Ориёнбонк» ва бародарарӯси раиси ҷумҳур мутааллиқ будани «Ориёно медиа» маълум аст. Ва танҳо нашрияи ҳаррӯзаи Тоҷикистон «Имруз нюс», низ ба ҳамин гурӯҳ муртабит аст.

Ин гузориш ҳамчунин аз мушкилоти матбуот дар соли 2010 қисса мекунад ва мегӯяд, матбааҳои Тоҷикистон дар он сол аз нашри чанд рӯзнома барои як муддат худдорӣ карданд.

Аммо бархе аз масъулини расонаҳо мегӯянд, ки соли 2005 ба баъд марҳилаи дуввуми рушди матбуот аст ва аз он замон то кунун матбуоти тоҷик ба суръат ва қобили дидан рушд кардааст.

Хилватшоҳи Маҳмуд, сардабири Оҷонси иттилоотии «Озодагон» мегӯяд: «Намешавад гуфт, ки матбуот аз соли 2005 ба ин сӯ рушд накардааст. Зеро бо номнавис ва нашр шудани ҳафтаномаи «Миллат» дар соли 2005 ва баъдан бо нашри чандин ҳафтаномаи дигар, мисли «Фараж», «Озодагон», «СССР», чандандешӣ дар Тоҷикистон рушд кардааст, ки ин гувоҳи рушди матбуот аст ва то кунун матбуоти тоҷик марҳилаи дуввуми рушди худро тай кардааст. Мушкили аслии матбуоти тоҷикзабон ин аст, ки соҳибони пулдор надорад.»

Ба гуфтаи Хилватшоҳи Маҳмуд, мушкили аслии матбуот, на мавҷуд набудани имконоту озодии баён ва ё сензураи мақомот аст, балки маҳдуд будани бозори реклама аст. Аз сӯи дигар матбуоти тоҷик соҳибони пулдор надорад, аксари нашрияҳо аз ҳисоби фурӯши шумораҳои худ нашр мешаванд ва тоҷирону пулдорон ҳоло фарҳанги кӯмак ба рӯзнома ва ё соҳиби рӯзнома шуданро ёд нагирифтаанд. Агар пулдорҳо ва ҷамъиятҳои саҳҳомӣ иқдом ба харидории рӯзномаҳо кунанд, марҳили дигаре аз рушди матбуоти тоҷик оғоз хоҳад шуд.

Раҳматкарими Давлат

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24474314.html

[b]Дар соли ҷорӣ Тоҷикистон дар феҳристи озодии баён ҳафт зина пойин рафта ва дар мақоми 122 қарор гирифтааст.[/b]

Вазъи озодии баён дар Тоҷикистон аз соли 2010 то ҳоло бамаротиб бадтар шудааст. Дар ин бора гузориши ҷадиди Гузоришгарони Бидуни Марз ҳикоят мекунад.

Бино ба феҳристи ҷадиди ин созмони байналмилалии мудофеъи ҳуқуқи рӯзноманигорон, мақомоти Тоҷикистон ба саркӯбии расонаҳои мустақил бо баҳонаи пешгирӣ аз ба ҳам задани субот ва мубориза бо ифротгароӣ идома медиҳанд.

Ин дар ҳолест, ки коршиносони маҳаллӣ дар Тоҷикистон пешбинӣ мекунанд, ки дар остонаи интихоботи ояндаи раёсати ҷумҳурӣ вазъи озодии баён дар ин кишвар беш аз пеш маҳдуд хоҳад шуд.

[b]Матни пурраи гузоришро бо пахш кардани нишонии зерин дар торномаи мо мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=161]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=161[/url]

Источник:

[b]Дар соли ҷорӣ Тоҷикистон дар феҳристи озодии баён ҳафт зина пойин рафта ва дар мақоми 122 қарор гирифтааст.[/b]

Вазъи озодии баён дар Тоҷикистон аз соли 2010 то ҳоло бамаротиб бадтар шудааст. Дар ин бора гузориши ҷадиди Гузоришгарони Бидуни Марз ҳикоят мекунад.

Бино ба феҳристи ҷадиди ин созмони байналмилалии мудофеъи ҳуқуқи рӯзноманигорон, мақомоти Тоҷикистон ба саркӯбии расонаҳои мустақил бо баҳонаи пешгирӣ аз ба ҳам задани субот ва мубориза бо ифротгароӣ идома медиҳанд.

Ин дар ҳолест, ки коршиносони маҳаллӣ дар Тоҷикистон пешбинӣ мекунанд, ки дар остонаи интихоботи ояндаи раёсати ҷумҳурӣ вазъи озодии баён дар ин кишвар беш аз пеш маҳдуд хоҳад шуд.

Дар гузориши қаблии Гузоришгарони Бидуни Марз, ки дар соли 2010 мунташир шуда буд, Тоҷикистон дар “Феҳристи озодии баён-2010” дар миёни 178 кишвар дар ҷои 115 қарор дошт.

Аммо дар соли ҷорӣ Тоҷикистон дар ин феҳрист ҳафт зина поён рафта ва ҷойи 122-юмро касб кардааст.

Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани расонаҳои мустақили Тоҷикистон, гуфт, ки бадтар шудани шохиси Тоҷикистон дар феҳристҳои мухталифи марбут ба вазъи озодии баён ғайричашмдошт нест.

Вай мегӯяд, ки дар поёни соли 2010 ва дар соли 2011 хабарнигорон ва расонаҳои мустақил дар Тоҷикистон бо мушкилоти умдае рӯбарӯ шудаанд ва се қазияи додгоҳии пурсарусадои нашрияҳои “Нури Зиндгӣ”, “Asia-Plus” ва хабарнигори Би-би-сӣ аз сӯйи созмонҳои байналмилалии мухталиф маҳкум шудаанд.

Оқои Қаршибоев афзуд: “Ман қаблан ҳам гуфта будам, ки ин қазияҳо ба рӯҳияи рӯзноманигорӣ дар Тоҷикистон таъсири манфӣ хоҳад расонд ва ҳоло мебинем, ки теъдоди рӯзноманигорон, бахусус рӯзноманигорони ҷавон, ки худсонсурӣ мекунанд, бештар шудааст.”

Раиси Анҷумани расонаҳои мустақилли Тоҷикистон афзуд, ки кам шудани нишастҳои матбуъотӣ яке дигар аз нишонаҳои бадшавии вазъи озодии баён дар ин кишвар аст.

Дар моҳи сентябри соли 2011 тасмими раиси ҷумҳурӣ дар бораи баргузории ҳатмии нишастҳои матбуъотии семоҳа лағв шуда ва ҳамакнун ниҳодҳои давлатӣ муваззафанд дар сол танҳо ду нишасти матбуъотӣ баргузор кунанд.

Бо ин ки ҷойгоҳи Тоҷикистон дар феҳристи озодии баёни созмони Гузоришгарони Бидуни Марз дар як соли ахир ҳафт зина пойин рафтааст, миёни кишварҳои Осиёи Миёна Тоҷикистон пас аз Қирғизистон (ҷойи 108) беҳтарин вазъро доштааст.

Қазоқистон дар ин феҳрист дар мақоми 154, Ӯзбакистон дар радаи 157, Туркманистон дар ҷойгоҳи 177 ва Афғонистон дар мақоми 150 қарор доранд.

Дар гузориши ин созмон таъкид шудааст, ки давлатҳои Қазоқистон ва Ӯзбакистон барои кунтрули интернет дар кишварҳояшон талошҳое анҷом додаанд ва Туркманистон дар заминаи озод кардани матбуъот ба ҳеч пешрафте ноил нашудааст.

Дар ҳамин ҳол, Нуриддин Қаршибоев мегӯяд, ки маъмулан дар остонаи интихоботҳо дар Тоҷикистон саркӯб кардани расонаҳои мустақил бештар эҳсос мешавад.

Вай пешбинӣ мекунад, ки бо дарназардошти омодагӣ ба интихоботи раёсати ҷумҳурӣ дар Тоҷикистон дар соли 2013 давлат дар соли ҷорӣ низ барои кунтрули расонаҳои мустақил талошҳои худро идома хоҳад дод.

Вай афзуд, ки ин раванд дар ҳоли ҳозир маҳсус буда ва ду равиши мақомот дар ин замина ба мушоҳида мерасад. Ба гуфтаи вай, бархе аз ниҳодҳо ба расонаҳои мустақил пешниҳоди ҳимояти молӣ карда ва мехоҳанд расонаҳоро аз ин роҳ таҳти кунтрули худ бигиранд.

Дар сурати дигар, расонаҳо аз сӯйи мақомоти молиётӣ ва ғайраҳо мавриди таъқиб қарор мегиранд.

Созмони Гузоришгарони Бидуни Марз дар тӯли соли сипаригашта бештарин баёнияву изҳорот дар заминаи нигарониҳояш аз вазъи хабарнигорон дар Тоҷикистонро мунташир кардааст.

Аксари ин баёнияҳои ин созмон ба қазияҳои додгоҳии Урунбой Усмонов, хабарнигори Би-би-сӣ ва Маҳмадюсуф Исмоъмилов, хабарнигори нашрияи «Нури зиндагӣ» марбут буд.

Ин созмон аз ҷумла навишта буд, ки “фишорҳои байналмилалӣ дар бархӯрди мақомот бо ин ду хабарнигор муассир воқеъ шудаанд, вале маҳкумияти онҳо аз сӯйи додгоҳҳо навъе таҳдид ба рӯзноманигорони дигар дар Тоҷикистон аст.”

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2012/01/120127_rwb_tajikistan.shtml

[b]Мувофиқи баҳогузории ин созмон,Тоҷикистон агар дар соли 2010 дар ҷои 115 қарор дошт, дар соли гузашта 5 зина поин рафт ва дар мавқеи 122 қарор гирифт.[/b]

Анҷумани миллии расонаҳои озоди Тоҷикистон ҳафт зина поён фаромадани мавқеи Тоҷикистон дар индекси Созмони «Гузоришгарони бидани марз»-ро ба баҳсҳои додгоҳии хабарнигори ББС Урунбой Усмонов ва рӯзноманигори маҳаллӣ Муҳаммадюсуф Исмоилов вобаста медонад, ки он таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро ҷалб кард ва ҳукумати Тоҷикистонро дар миқёси байналмиллал душмани матбуот ҷилва дод.

Абдуфаттоҳ Воҳидов, намояндаи НАНСМИТ мегӯяд, ки агар ин ҳодисаҳо ба журналистҳо рух намедод, шояд Тоҷикистон дар мавқеи пешини худ боқӣ мемонд: «Ҳама дар ҷомеаи мо огоҳ аст, ки ба ҳабс гирифта шудани Урунбой Усмонов ва Муҳаммадюсуф Исмоилов, ки яке дар расонаҳои хориҷӣ фаъолият дошту дигаре дар рӯзномаи маҳаллӣ, дар миқёси байналмилалӣ вокуниш пайдо карданд. Дар баҳси ин хабарнигорон созмонҳои журналистии Аврупо ва Амрико ширкат доштанд ва диданд, ки то кадом андоза аз лиҳози қонуну ҳуқуқ ин баҳсҳо ва иддаои мақомоти ҳукумати Тоҷикистон асос дошт ё не. Худи созмони Гузоришгарони бидуни марз чанд маротиба баёния пахш кард ва аз ҳукумати Тоҷикистон тақозои раҳоии хабарнигоронро карда буд. Мусаллам аст, ки ин ба обрӯи Тоҷикистон бетаъсир намемонд.»

Бар иловаи баҳси ба ҳабс кашида шудани ин ду хабарнигор, баҳсҳои додгоҳии ҳафтаномаи «Азия плюс» бо АнварТағоймуродов, муовини пешини вазири умури дохилии Тоҷикистон, баҳсҳои додгоҳии ҳафтаномаҳои мустақили «Миллат» ва «Пайкон» бо мақомоти ҳукумати кишвар, Тоҷикистонро як ҷазираи таҳдиду таъқиб бар матбуот нишон дод.

Аммо ҷониби ҳукумати Тоҷикистон ба шеваи баҳогузории созмони «Гузоришгарони бидани марз» розӣ нест. Зеро ба қавли як мақоми ҳукумати Тоҷикистон, меъёр ва наҳваи баҳогузории ин созмон барои онҳо рӯшан намебошад.

Сармутахасиси Бахши таҳлил ва иттилооти дастгоҳи раёсати ҷумҳурии Тоҷикистон Маҳмудхон Сараев мегӯяд, ки ҳукумати Тоҷикстон бо матбуоти кишвар, хусусан бо матбуоти мустақил ҳеҷ мушкил надорад ва баҳсҳое, ки

миёни мақомоти алоҳидаи ҳукумат бо расонаҳо сурат гирифта буд, аз роҳи ҳуқуқӣ ҳалли мусбати худро пайдо карданд: «Ҳолатҳое, ки дар муносибати баъзе мақомоти ҳукумати Тоҷикистон бо расонаҳои васоити омма ба вуқуъ пайваста буданд, он ҳам тавассути шароити ҳуқуқӣ дар додгоҳҳо ҳалли мусбати худро ёфтанд. Дар соли гузашта дар муносибати байни мақомоти ҳукумати кишвар ва матбуот шаффофият таъмин буд. Аз ин рӯ ба хулосаи ин созмони байнулмилалӣ розӣ буда наметавонем.»

Ахиран созмони «Хонаи Озодӣ» низ дар гузориши солонаи худ дар робита ба вазъи озодиҳо дар саросари ҷаҳон, Тоҷикистонро ҳамроҳ бо Узбакистон ва Туркманистон кишвари «ғайриозод» унвон кардааст.

Аммо сардабири ҳафтаномаи русизабони «Азия плюс» Марат Маҳмадшоев мегӯяд, ки ба наҳваи баҳогузории

Гузоришгарони бидуни марз розӣ буда наметавонад. Зеро ба қавли ӯ, дар сутуни мавқеъгузории кишварҳо Қазоқистон, ки дар масъалаи озодии матбуот бозтар ва беҳтар аз Тоҷикистон аст, дар ҷои 154-ум, вале Тоҷикистон дар мавқеи 122-юм қарор дорад:«Ба назари ман ин рейтинг чандон воқеӣ нест, бубинед дар Тоҷикистон хабарнигор ҳабс мешавад ва барои андак калима ё вожа ба додгоҳ кашида мешавад, чӣ гуна мешавад, ки Қазоқистон дар ҷои 154 ва Тоҷикистон дар зинаи 122 қарор мегирад. Барои ман рӯшан нест, ки аз рӯи кадом меъёр Гузоришгарони бидуни марз таҳлили худро анҷом медиҳанд?»

Тавре аз таҳлилу баррасӣ ва баҳогузории созмонҳои масоили матбуот маълум мешавад, Тоҷикистон дар масъалаи озодии матбуот, хусусан дар мавриди бархӯрди мақомоти ҳукуматӣ ба васоити ахбори мустақил муносибати нек надоранд. Танҳо бо баргузории нишастҳои матбуотии нимсола наметавон гуфт, ки дар Тоҷикистон фазои озоду шаффоф барои матбуот ҷой дорад.

Мирзонабии Холиқзод

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24465292.html

[b]Пулиси Тоҷикистон мегӯяд, ки дар сурати дархости мақомоти Русия иддаъои Додоҷони Атовуллоҳ мабнӣ ба даст доштани мақомоти тоҷик дар сӯиқасд ба ҷонашро таҳқиқ хоҳад кард.[/b]

Рамазон Раҳимов, вазири умури дохилаи Тоҷикистон, рӯзи ҷумъаи 20 январ дар як нишасти матбуъотӣ дар ин бора ибрози назар кард, аммо вай гуфт, ки то ҳол чунин дархосте аз ҷониби Русия ворид нашудааст.

[b]Матни пурраи гузоришро дар торномаи мо бо пахш кардани нишонии зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=160]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=160[/url]

Источник:

[b]Чаҳор рӯз пас аз суиқасд ба ҷони Додоҷони Атовуллоҳ, рӯзноманигори мухолифи давлати Тоҷикистон, нашрияи “Новая газета”, чопи Маскав, мусоҳибае бо ӯро мунташир кардааст.[/b]

Дар ин мусоҳиба муассиси нашрияи «Чароғи рӯз» ва созмони мухолифи «Ватандор» мақомоти Тоҷикистонро ба даст доштан дар суиқасд ба ҷони худ муттаҳам кардааст.

Хабарнигори «Новая газета» аз ӯ пурсидааст, ки оё ӯ ҳамла ба худро «дастуре сиёсӣ» медонад, оқои Атовуллоҳ гуфтааст, ки дар ин амр «тардиде надорам.»

[b]Матни пурраи гузоришро дар торномаи мо бо пахш кардани нишонии зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=159]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=159[/url]

Источник:

[b]Кумитаи Дифоъ аз Рӯзноманигорон ҳамла ба Додоҷони Атовуллоҳ, хабарнигори табъидии тоҷики муқими Русия ва сардабири нашрияи «Чароғи рӯз»-ро маҳкум кардааст.[/b]

Ин созмони мудофеъи ҳуқуқи рӯзноманигорон, ки мақарраш дар Ню-Йурк аст, аз мақомоти Русия хостааст, ки амнияти оқои Атовуллоҳро дар замони муъолиҷа таъмин кунанд.

Дар изҳороти ин созмони байналмилалӣ, ки рӯзи ҷумъаи 13 январ мунташир шуд, омадааст: «Нашрияи «Чароғи рӯз» бо интиқодоти тундаш аз давлати кунунии Тоҷикистон, бахусус Эмомалӣ Раҳмон, раиси ҷумҳури ин кишвар, шинохта шудааст. Вақте ки чопи ин рӯзнома дар Тоҷикистон мамнӯъ шуд, Додоҷони Атовуллоҳ ба интишори он дар табъид идома дод.»

[b]Матни пурраи гузоришро дар торномаи мо бо пахш кардани нишонии зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=158]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=158[/url]

Источник:

[b]Пулиси Тоҷикистон мегӯяд, ки дар сурати дархости мақомоти Русия иддаъои Додоҷони Атовуллоҳ мабнӣ ба даст доштани мақомоти тоҷик дар сӯиқасд ба ҷонашро таҳқиқ хоҳад кард.[/b]

Рамазон Раҳимов, вазири умури дохилаи Тоҷикистон, рӯзи ҷумъаи 20 январ дар як нишасти матбуъотӣ дар ин бора ибрози назар кард, аммо вай гуфт, ки то ҳол чунин дархосте аз ҷониби Русия ворид нашудааст.

Вай гуфт, ки дар бораи иддаъои Додоҷони Атовуллоҳ, хабарнигори мухолифи давлати Тоҷикистон, тавассути расонаҳои гурӯҳӣ огоҳ шудааст, вале то ҳол далеле дар ин бора дар даст нест.

Оқои Раҳимов афзуд: “Агар бозрасони рус дар ин бора иттилоъи дақиқе дошта бошанд, ҳатман ба мо муроҷиъа мекунанд. Дар ин сурат мо бо онҳо ҳамкорӣ мекунем.”

Ин дар ҳолест, ки баъд аз сӯиқасд ба ҷонаш, Додоҷони Атовуллоҳ дар нахустин мусоҳибаи худ бо нашрияи “Новая газета”, чопи Маскав, мақомоти Тоҷикистонро ба даст доштан дар суиқасд ба ҷони худ муттаҳам кард.

Дар мусоҳиба бо Би-би-сӣ оқои Атовуллоҳ ин иддаъоро таъйид кард ва афзуд, ки вай дар бораи эҳтимоли тарроҳии сӯиқасд ба ҷонаш дар авохири соли гузашта иттилоъоте дарёфт карда буд.

Вай афзуд: “Чанд мақоми амниятии Тоҷикистон ба ман хабар доданд, ки алайҳи ман сӯиқасде тарроҳӣ мешавад. Ин афрод ба ман машварат доданд, ки базудӣ Маскавро тарк кунам. Ман ҳам ин фикрро доштам, вале ба далели гирифторӣ ба корҳо натавонистам сареъан аз ин шаҳр берун равам.”

Сӯиқасд ба ҷони Додоҷони Атовуллоҳ, муассиси нашрияи «Чароғи рӯз» ва созмони мухолифи «Ватандор», ки аз мунтақидони сарсахти сиёсатҳои Президент Раҳмон ба шумор меравад, шоми 12-уми январ дар яке аз хиёбонҳои пойтахти Русия сурат гирифт.

Ба гуфтаи оқои Атовуллоҳ, вай барои дидор бо як тан аз шаҳрвандони Тоҷикистон аз манзилаш берун рафт ва дар хиёбон ҳадафи ҳамлаи фарде бо «чеҳрае монанд ба мардуми мо» қарор гирифт.

Пизишкони бемористоне, ки оқои Атовуллоҳ ба он ҷо мунтақил шуда буд, иқрор кардаанд, ки дар пайи ин ҳамла ҷигар (кабид), гурда (куля) ва шуши (рияи) ин хабарнигор захмӣ шуда ва теғи корд ҳамагӣ як сонтиметр аз қалбаш фосила доштааст.

Оқои Атовуллоҳ дар мусоҳиба бо Би-би-сӣ гуфт комилан мутмаин аст, ки ҳамла ба ӯ ангезаи сиёсӣ дорад ва мақомоти Тоҷикистон аз афзоиши норизоятӣ дар кишвар нигарон ҳастанд. Ба гуфтаи ӯ, ҳамла ба ӯ пас аз нокомии давлати Тоҷикистон дар боздошт ва ё моил сохтани ӯ ба «оштӣ» сурат гирифтааст.

Вай афзуд, ки ин ҳодиса шумори ҳаводорони ҷунбиши «Ватандор», созмони таҳти раҳбарии ӯро, афзоиш хоҳад дод. Ба ин далел, вай тасмим гирифтааст, ки фаъъолияти ин созмонро барои «аз роҳи сиёсӣ ва мусолиматомез» барканор кардани Президент Раҳмон тақвият бидиҳад.

Ҳамла ба Додоҷони Атовуллоҳро бисёре аз созмонҳои байналмилалӣ ва дохилии мудофеъи ҳуқуқи рӯзноманигорон маҳкум карда ва хостори таҳқиқи сареъи ин ҳодиса аз сӯйи мақомоти рус шуданд.

Дар тӯли бист соли ахир мақомоти Тоҷикистон борҳо аз Русия боздошт ва истирдоди оқои Атовуллоҳро дархост кардаанд. Додситонии Тоҷикистон оқои Атовуллоҳро ба тавҳин ва таҳқири раиси ҷумҳур муттаҳам карда буд.

Дар гузашта Додоҷони Атовуллоҳ дар сӯҳбат бо Би-би-сӣ изҳор дошта буд, ки дар остонаи таҷлил аз 20-умин солгарди истиқлоли Тоҷикистон афроде аз номи раиси ҷумҳури ин кишвар ӯро барои бозгашт ба ватан ташвиқ кардаанд, вале ӯ ин пешниҳодро напазируфтааст.

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2012/01/120120_if_ataullaev.shtml

[b]Чаҳор рӯз пас аз суиқасд ба ҷони Додоҷони Атовуллоҳ, рӯзноманигори мухолифи давлати Тоҷикистон, нашрияи “Новая газета”, чопи Маскав, мусоҳибае бо ӯро мунташир кардааст.[/b]

Дар ин мусоҳиба муассиси нашрияи «Чароғи рӯз» ва созмони мухолифи «Ватандор» мақомоти Тоҷикистонро ба даст доштан дар суиқасд ба ҷони худ муттаҳам кардааст.

Хабарнигори «Новая газета» аз ӯ пурсидааст, ки оё ӯ ҳамла ба худро «дастуре сиёсӣ» медонад, оқои Атовуллоҳ гуфтааст, ки дар ин амр «тардиде надорам.»

Сипас, хабарнигор суол мекунад, ки пас чаро дар ин вақт ин суиқасд анҷом шуд? Оқои Атовуллоҳ дар посух ба ин суол гуфтааст, ки дар Тоҷикистон дар соли 2013 баргузории интихоботи раёсати ҷумҳурӣ дар назар аст ва давлат қасд дорад куллияи мухолифони худро «хунсо кунад.»

Вай дар ин мусоҳиба ҳамчунин ба тира шудани равобити Русияву Тоҷикистон дар пайи қазияи маҳкумияти халабонҳои русу эстуниёӣ дар Тоҷикистон ва озодии онҳо дар пайи фишорҳои Русия ишора кардааст.

Оқои Атовуллоҳ гуфтааст: «Барои ман маълум буд, ки ин (маҳкумияти халабонҳо) навъе «амалиёт» барои озод кардани домоди раиси ҷумҳур аст, ки барои қочоқи маводди мухаддир дар зиндони Русия буд ва ман ба таври ошкор дар ин бора суҳбат карда будам.»

Дарвоқеъ, Додоҷони Атовуллоҳ аз нахустин касоне буд, ки ин ду қазияро ба ҳам рабт дод ва гуфта буд, ки халабонҳо, ки озод шаванд, Рустам Ҳукумов, писари раиси ширкати «Роҳи оҳани Тоҷикистон» ва аз пайвандони наздики Президент Раҳмон, низ озод хоҳад шуд.

Ин дар ҳолест, ки Вазорати хориҷаи Русия як рӯз пас аз ҳамла ба оқои Атовуллоҳ бо интишори баёнияе хабарҳои мабнӣ бар пайванд доштани озодии Рустам Ҳукумов дар Маскав бо озодии халабонҳои русу эстуниёӣ дар Тоҷикистонро рад кард.

Ин хабарнигори мунтақиди сиёсатҳои Эмомалӣ Раҳмон, раиси ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамчунин изҳор доштааст, ки баъд аз ин ҳамла тасмим гирифтааст, ки фаъъолияти Ҷунбиши “Ватандор”–ро барои аз роҳи сиёсӣ ва мусолиматомез барканор кардани Президент Раҳмон тақвият бидиҳад.

Яке аз пайвандони Додоҷони Атовуллоҳ дар Маскав, ки феълан ба парастории ӯ машғул аст, ба Би-би-сӣ гуфт, ки шоми рӯзи сешанбеи 17 январ Олга Малярчук, бозраси ҷадиди ин парванда, дар утоқи бемористон бо оқои Атовуллоҳ сӯҳбат карда, вале мушаххасоти ин сӯҳбат ошкор нашудааст.

Ба гуфтаи ин манбаъ, бозраси аввал, ки баъд аз ба ҳуш омадани оқои Атовуллоҳ бо ӯ сӯҳбат дошт, ба ин хабарнигори мухолиф гуфтааст, ки “шонс доштаӣ, вагарна, туро мехостанд ба қатл бирасонанд.”

Ин манбаъ ҳамчунин мушаххасоти сӯиқасд ба ҷони Додоҷони Атовуллоҳро ироа кард. Ба гуфтаи вай, шоми 12-уми январ оқои Атовуллоҳ барои дидор бо як тан аз шаҳрвандони Тоҷикистон аз манзилаш дар яке аз опортемонҳои шаҳри Маскав берун меравад.

Вай гуфт, ки оқои Атовуллоҳ ба ин шахс эътимод дорад, бовар надорад, ки ӯ дар ин ҳодиса даст дошта бошад ва ба ин далел, намехоҳад феълан исми ӯро ошкор созад. Худи оқои Атовуллоҳ низ дар мусоҳибаи худ гуфтааст, ки ба ин фард эътимод дорад.

Ба гуфтаи худи Додоҷони Атовуллоҳ, вай дар рӯзи ҳодиса бо диплумотҳои зиёде мулоқот дошт ва шабҳангом низ бо яке аз ҳамватанонаш қарори мулоқот гузошта буд. Вай ба ин манзур аз хона берун рафт ва мебоист аз роҳраве тақрибан 8-метра убур кунад.

Вале ин маҳал торик буд ва оқои Атовулло фардеро дид, ки ба девор такия зада буд. Ҳоло ӯ мегӯяд, ки “ин фард чеҳрае монанд ба мардуми мо дошт”. Вақте оқои Атовуллоҳ аз назди ин фард мегузашт, вай ба таври ғайримунтазира ба ӯ ҳамла карда ва ба ҷисми ӯ чанд зарбаи чоқу (корд) ворид кардааст.

Оқои Атовуллоҳ тавонистааст худро то ба рестуроне наздик бирасонад ва дар он ҷо дархости кумак кунад. Ба гуфтаи пайвандони оқои Атовуллоҳ, “шояд афроди ҳамлагар ду нафар ё бештар буданд, вале Додоҷон танҳо як нафарро дидааст ва чеҳраи ӯро мешиносад.”

Пизишкони бемористоне, ки оқои Атовуллоҳ ба он ҷо мунтақил шуда буд, иқрор кардаанд, ки дар пайи ин ҳамла ҷигар (кабид), гурда (куля) ва шуши (рияи) ин хабарнигор захмӣ шуда ва теғи корд ҳамагӣ як сонтиметр аз қалбаш фосила доштааст.

Пайвандони оқои Атовуллоҳ иддаъои бархе аз расонаҳои гурӯҳӣ дар бораи эҳтимоли ангезаҳои хусусӣ доштани ин қазияро рад карданд. Ба гуфтаи онҳо, оқои Атовуллоҳ фаъъолияти тиҷорӣ надошт ва аз касе низ бидеҳкор набудааст.

Оқои Атоуллоҳ дар мусоҳибае ҷудогона бо бахши ӯзбакии Би-би-сӣ низ гуфтааст комилан мутмаин аст, ки ҳамла ба ӯ ангезаи сиёсӣ дорад ва мақомоти Тоҷикистон аз афзоиши норизоятӣ дар кишвар нигарон ҳастанд. Ба гуфтаи ӯ пас аз нокомии давлати Тоҷикистон дар боздошт ва ё моил сохтани ӯ ба ҳимоят аз сиёсатҳои давлат, иқдоми ҳамла ба ӯ сурат гирифтааст.

Вай афзудааст ин ҳамла шумори ҳаводорони ҷунбиши «Ватандор», созмони таҳти раҳбарии ӯро афзоиш хоҳад.

Ҳамла ба Додоҷони Атовуллоҳро бисёре аз созмонҳои байналмилалӣ ва дохилии хабарнигорӣ дар Тоҷикистон маҳкум карда ва хостори таҳқиқи сареъи ин ҳодиса аз сӯйи мақомоти рус шуданд.

Ҳарчанд оқои Атовуллоҳ аз мақоми паноҳандагии сиёсӣ дар Олмон бархурдор аст, вале табаъаи Тоҷикистон маҳсуб мешавад ва умдатан дар Маскав ба сар мебарад.

Додоҷони Атовуллоҳ бо таъсиси нахустин рӯзномаи хусусии «Чароғи рӯз» дар Тоҷикистон дар соли 1990 ба унвони як рӯзноманигори мунтақиди давлат шӯҳрат пайдо кард.

Дар соли 1992, замоне ки дар Тоҷикистон ҷанги дохилӣ оғоз шуд, оқои Атовуллоҳ ба Русия рафт ва дар он ҷо ба интиқодоти худ аз мақомоти тоҷик идома дод.

Дар тӯли бист соли ахир мақомоти Тоҷикистон борҳо аз Русия боздошт ва истирдоди оқои Атовуллоҳро дархост кардаанд. Додситонии Тоҷикистон оқои Атовуллоҳро ба тавҳин ва таҳқири раиси ҷумҳур муттаҳам карда буд.

Дар гузашта Додоҷони Атовуллоҳ дар сӯҳбат бо Би-би-сӣ изҳор дошта буд, ки дар остонаи таҷлил аз 20-мин солгарди истиқлоли Тоҷикистон афроде аз номи раиси ҷумҳури ин кишвар ӯро барои бозгашт ба ватан ташвиқ кардаанд, вале ӯ ин пешниҳодро напазируфтааст.

Вай дар мусоҳиба бо «Новая газета» низ ба ин мавзӯғъ ишора кардааст: «Моҳи сентябри соли 2011 афроди наздик ба Эмомалӣ Раҳмон бо ман мулоқот карданд ва хостанд, ки бо раиси ҷумҳур оштӣ кунам. Онҳо аз ман даъват карданд, ки дар ҷашни 20-солагии истиқлоли Тоҷикистон ширкат кунам ва расман бо раиси ҷумҳур оштӣ кунам. Аммо ман рад кардам.»

Аммо мақомоти тоҷик ин иддаъоҳоро таъйид ва ё такзиб накардаанд. Ҳеч манбаъи мустақилле низ наметавонад ин иддаъоҳоро таъйид кунад.

Дар пайи ҳамла ба ин рӯзноманигори мухолиф дар Маскав, Давлати Назрӣ, сухангӯйи Вазорати хориҷаи Тоҷикистон, гуфт, ки давлат «ҳама гуна зӯроварӣ ё аъмоли хушунатомезро маҳкум мекунад.»

Вай ҳамчунин ибрози умедворӣ кард, ки мақомоти зидахли Русия «вазифаи худро бахубӣ анҷом медиҳанд» ва фарде, ки дар ин ҳамла даст дорад, ба ҷавобгарӣ кашида (муҷозот) мешавад.

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2012/01/120118_if_ataullaev.shtml