[b]Як мақоми Вазорати хориҷаи Тоҷикистон гуфт, ба далели “суст будани кори сохторҳои давлатӣ” дар ҷараёни ҳаводиси шаҳри Хоруғ иттилоъот дар мавриди ин ҳаводис бештар аз манобеъи ғайрирасмӣ дарёфт шудааст.[/b]

Давлаталӣ Назриев, сухангӯи ин вазорат, ки рӯзи сешанбеи 11 сентябр дар ҳамоише бо номи “Таҳдидҳои муосир дар бахши фазои иттилоъотӣ ва нақши васоили ахбори умум (ВАО) дар Тоҷикистон” суханронӣ мекард, гуфт, агар манбаъҳои расмӣ дар бораи ҳаводиси шаҳри Хоруғ ба таври оҷил иттилоъ пахш мекарданд, хабарҳои нодурусту сару садоҳои зиёд пайдо намешуданд.

Оқои Назриев гуфт: “Мо хабарҳои расонаҳои урупоии ба забонҳои олмонию инглисиро таҳлил кардем. Як чизи ҳайратовар ва нигаронкунанда он буд, ки бисёр иттилоъи рӯзҳои аввали ин ҳодиса ба ҳақиқат мувофиқат намекарданд.”

Ӯ афзуд: “Аз ин ҳодиса чунин хулоса кардем, ки дар ин гуна ҳодисаҳо ташаббус бояд дар дасти ниҳодҳои давлатӣ бошад ва онҳо барои расонаҳо ва аҳли ҷомеъа иттилоъи заруриро сари вақт пахш кунанд.”

Рустами Ҷонӣ, муассиси нашрияи “ИмрӯзNews” ва радиои “Имрӯз” низ аз фаъолияти ниҳодҳои ҳифзи ҳуқуқи Тоҷикистон дар ҷараёни ҳаводиси шаҳри Хоруғ интиқод карда ва гуфт, ки иттилоъоти марказҳои матбуъоти Додситонии кулл ва Вазорати умури дохила дар бораи теъдоди талафоти ҷонӣ дар миёни сокинони ғайринизомии шаҳри Хоруғ, нерӯҳои давлатӣ ва гурӯҳҳои мусаллаҳи ба истилоҳи давлат “ғайриқонунӣ” мутафовит буданд.

Масалан, ба гуфтаи оқои Ҷонӣ, дар ҳоле ки дар баёнияҳои расмии ин ниҳодҳо аз боздошти 30 узви гурӯҳҳои мусаллаҳи шаҳри Хоруғ хабар дода шуд, аммо женерол Шералӣ Хайруллоев, вазири дифоъи Тоҷикистон, дар мусоҳиба бо хабарнигори нашрияи “Asia-plus” дар шаҳри Хоруғ ин хабарро такзиб кардааст.

Ба гуфтаи женерол Хайруллоев, то ҳол ҳеч узви гурӯҳҳои мусаллаҳ дар вилояти Бадахшон боздошт нашудаанд

Рустами Ҷонӣ гуфт, ки дар рӯзҳои аввали даргириҳо миёни нерӯҳои давлати Тоҷикистон ва гурӯҳҳои мусаллаҳи шаҳри Хоруғ дар авохири моҳи июли соли ҷорӣ расонаҳои хориҷӣ ва мустақил дар бораи кушта шудани 20 ғайринизомӣ дар ин ҳаводис иттилоъ дода, аммо манобеъи расмӣ ин гуна хабарҳоро “бардурӯғ” хонда буданд.

Вале ҳоло ин иттилоъ таъйид шуда ва асомии афроди кушташуда дар расонаҳои мустақил мунташир шудаанд.

Давлаталӣ Назриев, сухангӯи Вазорати хориҷаи Тоҷикистон гуфт, ки дар бештари ниҳодҳои давлатӣ марказҳои матбуъот вуҷуд дошта, аммо кормандони ин марказҳо таҷрубаи кофии кор бо расонаҳоро надошта ва ба омӯзиш ниёз доранд.

Оқои Назриев пешниҳод кард, барои ҳалли ин мушкил бо мусоидати ниҳодҳои хабарнигорӣ, назири Анҷумани Миллии Расонаҳои Мустақили Тоҷикистон барои кормандони марказҳои матбуъоти ниҳодҳои ҳифзи ҳуқуқи кишвар давраҳои омӯзишӣ баргузор шавад.

Гуфта мешавад, 30 апрели соли 2007 давлати Тоҷикистон консепсиюни “Сиёсати давлатии иттилоъотӣ”-ро тасвиб карда ва тибқи ин санад бояд дар сохторҳои давлатӣ зерсохторҳои вижаи кор бо ВАО таъсис шуда ва бо расонаҳо кор кунанд.

Зимнан, амалиёти нерӯҳои давлатии Тоҷикистон алайҳи гурӯҳҳои мусаллаҳ дар вилояти Бадахшон рӯзи 24 июли соли равон дар пайи кушта шудани Абдулло Назаров, раиси бахши кумитаи аманияти миллии Тоҷикистон дар шаҳри Хоруғ, оғоз шуд.

Женерол Назаров рӯзи шанбеи 21 июл дар як муноқиша бо афроди номаълум дар наздикии шаҳри Хоруғ кушта шуд ва мақомот афроди вобаста ба Толиб Айёмбеков, масъули посгоҳи марзии Ишкошимро, ки аз фармондеҳони бонуфузи мухолифон дар замони ҷанги дохилӣ дар Бадахшон маҳсуб мешуд, дар ин ҳодиса мазнун донистаанд.

Мақомот расман омори талафоти ҷонӣ дар миёни нерӯҳои давлатӣ дар амалиёти Хоруғро 17 нафар ва захмиёнро 40 нафар эълом кардаанд. Ҳамчунин, тибқи ин омор дар ин амалиёт 30 шӯришӣ кушта ва 40 нафар боздошт шудаанд.

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2012/09/120911_mm_journalists_nazriev.shtml

[b]Сӯҳбати ихтисосии хабарнигори «Озодӣ» бо Умед Бобохонов, муассис ва роҳбари ширкати Медиа-Ҳолдинги «Азия плюс».[/b]

[b]Озодӣ: Баъди оғози амалиёти низомӣ дар Хоруғ, сайтҳои интернетӣ аз ҷумла сайти ««Азия-плюс» аз тарафи Хадамоти алоқаи Тоҷикистон баста шуд. Масъулони ин Хадамот баста шудани ин сайтро ба баргузории корҳои профилактикӣ марбут донистанд. Аммо коршиносон далели баста шудани сайти мазкурро ба усули инъикоси ҳаводиси Хоруғ рабт медиҳанд, ки ба ҳукумат хушоянд набуд. Дар ин миён гуфта шуд, ки сайти шумо дар баробари онки шумораи муайяни хонандаҳои худро аз даст диҳад, ҳамчунин зарари моддӣ низ дидааст. Назари шумо чист?[/b]

Умед Бобохонов: Дуруст аст. Дар ҳамон рӯзҳои ҳаводиси Хоруғ мутаассифона сайти мо дар дохили Тоҷикистон баста шуд. Ман шахсан фикр мекунам, ки ин амал кадом мантиқе надорад. Фикр мекунам нафаре, ки ин қарорро қабул кард, иштибоҳ кард.

[b]Матни пурраи мусоњибаро дар торномаи мо бо пахш кардани нишони зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=210]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=210[/url]

Источник:

[b]Сӯҳбати ихтисосии хабарнигори «Озодӣ» бо Умед Бобохонов, муассис ва роҳбари ширкати Медиа-Ҳолдинги «Азия плюс».[/b]

[b]Озодӣ: Баъди оғози амалиёти низомӣ дар Хоруғ, сайтҳои интернетӣ аз ҷумла сайти ««Азия-плюс» аз тарафи Хадамоти алоқаи Тоҷикистон баста шуд. Масъулони ин Хадамот баста шудани ин сайтро ба баргузории корҳои профилактикӣ марбут донистанд. Аммо коршиносон далели баста шудани сайти мазкурро ба усули инъикоси ҳаводиси Хоруғ рабт медиҳанд, ки ба ҳукумат хушоянд набуд. Дар ин миён гуфта шуд, ки сайти шумо дар баробари онки шумораи муайяни хонандаҳои худро аз даст диҳад, ҳамчунин зарари моддӣ низ дидааст. Назари шумо чист?[/b]

Умед Бобохонов: Дуруст аст. Дар ҳамон рӯзҳои ҳаводиси Хоруғ мутаассифона сайти мо дар дохили Тоҷикистон баста шуд. Ман шахсан фикр мекунам, ки ин амал кадом мантиқе надорад. Фикр мекунам нафаре, ки ин қарорро қабул кард, иштибоҳ кард.

Агар ягон нафар дар ҳукумат барои мисол бо он чи ки мо менависем розӣ набошад, аз ёд набарорад, ки мо танҳо яке аз расонаи хабарӣ ва яке аз хабаргузориҳо ҳастем. Ва мо омода ҳастем нуқтаи назари дигарҳоро, нуқтаи назари ҳукуматро, сохторҳои қудратии Тоҷикистонро нашр намоем. Мушкилӣ дар он аст, ки худи онҳо мавқеашонро, фикру андешаашонро ба хонанда, ба мо журналистон намегӯянд. Ва воқеан мо то андозае хонандаҳои худро дар дохили Тоҷикистон аз даст додем. Гарчанде бисёрии одамҳо бо дастрасӣ бо фанновариҳои нави рамзшикану рамзгирҳо тавонистанд, ки аз ахбори сайти мо баҳравар бишаванд. Вале зарари моддӣ ҳам дидем. Чун дар сайт мо аз маводи таблиғӣ низ истифода мекунем. Вақте ба сайт тавассути прокси (рамзгир) ворид мешавӣ, бисёрии маводи таблиғӣ дида намешавад. Дар ин сурат ширкатҳое, ки ба воситаи сайти мо таблиғ мекунанд мегӯянд, ки дигар таблиғи худро тавассути сайти шумо анҷом намедиҳем. Ва ҳоло ман гуфта метавонам, ки мо ҳар ҳафта аз 2 то 3 ҳазор доллар зарар мебинем. Ва таъсири он то ба ҳоло мушоҳида мешавад.

[b]Озодӣ: Гуфта мешавад инъикоси якҷонибаи ҳаводиси Хоруғ аз сабабҳои баста шудани сайти «АП» аз тарафи мақомот шудааст. Ва гӯё «Азия-плюс» ин ҳаводисро аз мавқеи Русия тасвир кардааст.[/b]

Умед Бобохонов: Рости гап, ман намедонам, ки мавқеи Русия дар ин масъала чи гуна буд. Шахсан ман фикр мекунам мо то андозае, ки метавонистем кӯшиш кардем инъикоси ҳаводиси Хоруғ яктарафа набошад. Кӯшиш кардем ҳам аз он тараф маълумот ба даст оварем ва ҳам аз ин тараф. Мутаассифона аз тарафи ҳукумат, аз тарафи сохторҳои қудратии Тоҷикистон мавқеашонро саривақт гирифта натавонистем. Танҳо чизе, ки аз тарафи ҳукумат буд, баёнияҳои марказҳои матбуотии онҳо, ки чоп кардем.

[b]Озодӣ: Аммо чунин ҳарфҳое ҳам шунида мешавад, ки дар баҳсҳои байни ширкатҳои мобилӣ ва Хадамоти алоқаи Тоҷикистон, «АП» аз ширкатҳои мобилӣ дастгирӣ мекунад, чун ин ширкатҳо аз рекламадиҳандаи Шумо ба ҳисоб мерафтаанд. Ва Бек Зуҳуров ҳам тавре бо шумо бархӯрд кардааст, ки зиён бинед.[/b]

Умед Бобохонов: Ман фикр намекунам, нафаре, ки тасмими бастани сайти «АП»-ро гирифт, Бег Зуҳуров бошад. Фикр мекунам ба Бек Зуҳуров супориш доданд, ки ин сайтро бибандад ва ӯ ҳам баст. Ва дар он баҳсҳое, ки байни ширкатҳои мобилӣ ва Хадамоти алоқаи Тоҷикистон пайдо мешавад, мо талош кардаем, ки фикри ҳарду ҷониб инъикос карда шавад. Аз ин рӯ ман фикр намекунам, ки сабаб ин бошад. Ва боз такрор ҳам шавад гуфтаниам, ки ин тасмими Бек Зуҳуров набуд, тасмими дигар одамҳо буд ва Зуҳуров танҳо онро иҷро кард.

[b]Озодӣ: Солҳои пеш шумо дар сафарҳои раиси ҷумҳурии Тоҷикисто ба хориҷ аз кишвар ӯро ҳамроҳӣ мекардед. Ва аз эҳтирому эътибори мақомот бархӯрдор будед. Аммо ҳоло сайти шуморо мебанданд ва фишор ҳам рӯи кори шумо оварда мешавад. Фикр мекунед, ки далели чунин тағйири мавқеъ чи буда метавонад?[/b]

Умед Бобохонов: Аввалаш ин аст, ки ман умедворам он эҳтироме, ки мо пеш доштем, имрӯз ҳам дар нисбати нашрияи мо дар сохторҳои ҳукуматӣ ҳаст. Дигар инки чаро моро пеш ба сафарҳои хориҷӣ ҳамроҳ мебурданду ҳоло не инро беҳтар аст, ки аз худи ҳукумат пурсид. Аммо дар масъалаи иваз шудани муносибат бо нашрияи мо. Шояд баъзеҳо мегӯянд, ки матолиби интиқодӣ нисбати ҳукумат дар «Азия-плюс» бештар ва он нашрияи оппозисиюнӣ шудааст. Ман расман ба шумо гуфта метавонам, ки мавқеи газетаи «Азия-плюс» тағйир наёфтааст, на имрӯз ва на солҳои пеш. Шояд танқид зиёдтар шудааст. Лекин ба назари ман ин ҳолат як сабаби объективӣ дорад. Чун солҳои пеш коррупсия дар сохторҳои ҳукумату давлат ба ин андозае, ки ҳоло ҳаст, набуд. Дигар хатоҳое, ки имрӯз сохторҳои давлатӣ содир мекунанд, пеш ин гуна зиёд набуданд. Барои ҳамин ин табиӣ аст, ки вақте ҳукумат бештар хато мекунад ё масалан нафароне, ки чандон лоиқ нестанд ба ин ё он вазифа таъйин мешаванд, табиист, ки журналистон ва дар маҷмӯъ ҷомеа чунин чизҳоро танқид мекунад. Мавқеи мо пештар ҳам чунин буд ва имрӯз ҳам чунин аст, ки ба халқи худ хидмат кунем, мо мехоҳем, ки Тоҷикистони соҳибистиқлол бештар аз пештар тараққӣ ёбад ва мо дар ин роҳ ҳар чизе аз дастамон бармеояд анҷом медиҳем. Вазифаи аввалиндараҷаи мо расонидани хабар ба ҷомеа аст.

[b]Озодӣ: Вақте шумо ба Амрико сафар доштед, сарусадоҳое баланд шуданд, ки Умед Бобохонов ширкати медиа-ҳолдинги худро фурӯхтанист. Ва ҳатто ҳамчунин ҳарфҳое ҳам буд, ки дар ин бора гуфтушунидҳоеро ҳам бо кадом гурӯҳҳое анҷом додаед. Чанд кас аз ман ин масъаларо пурсид.[/b]

Умед Бобохонов: Ман ҳайрон мешавам, ки ин саволҳо аз куҷо пайдо мешавад. Ман то ҳол дар ин маврид бо ягон кас сӯҳбат накардаам. Ва фурӯхтанӣ ҳам нестам. Чун ин ширкатест, ки ҳам ман ва ҳам оилаамро нон медиҳад ва дигар инки «Азия плюс»-ро ман аз сифр шурӯъ кардам ва он ҳамчун як фарзанди ман аст. Ва аз ҷиҳати дигар шояд фарзандони ман дар оянда, ки бузург мешаванд, дар ин бизнес, дар кори журналистика, дар медиа-бизнес ворид шаванд. Дар чунин ҳолат барои фарзандон имконияти хуб мешавад, ки корро аз «Азияплюс» давом диханд.

[b]Озодӣ: Ҳоло дар нашрия исми Марат Мамадшоев, муҳаррири шумо зикр намешавад. Сабаб чӣ аст? Дуруст аст, ки Марат аз кор рафтааст?[/b]

Умед Бобохонов: Бале. Таассуфовар аст, ки Марат Мамадшоев як муҳаррири хеле қавӣ ва ҳирфаӣ аз кор рафт. Худи Марат гуфт, ки аз ҳад зиёд хаста шудааст ва мехоҳад муҳиту кору зиндагиашро иваз намояд.Ӯ як даъватнома аз як ширкати иттиллоотӣ аз Бишкеки Қирғизистон гирифт ва онро пазируфт. Ман ба ростӣ аз заҳмати тоқатшиканӣ ӯ ба унвони муҳаррир огоҳам ва умед мекунам, ки ин як ду соле, ки муҳити кору зиндагиаш тағйир меёбад, ба манфиати ӯ хоҳад буд. Аммо бояд бигӯям, ки ҳам кор ва ҳам маошаш дар инҷо хуб буд. Вале тасмим тасмими худи ӯст.

[b]Озодӣ: Кореро, ки то ҳол анҷом додаед, шуморо қонеъ мекунад?[/b]

Умед Бобохонов: Бале. Коре, ки ман анҷом додам, маро қонеъ мекунад. Аммо ҳоло бар ин фикрам, ки дар оянда мехоҳам боз ин корро давом диҳам ё беҳтараш онро иваз намоям. Баъзан фикр мекунам, ки шояд иваз намоям.

[b]Озодӣ: Нақшаву нияти ба сиёсат ворид шудан, ки надоред?[/b]

Умед Бобохонов: Дар бораи иваз кардани кор фикр мекунам, аммо дар бораи сиёсат фикр намекунам. Дар бораи кори эҷодӣ дар бораи кори илмӣ фикр мекунам.

[b]Озодӣ: Шумо гуфтед, ки тасмими баста шудани сайти «Азияплюс» ба Бек Зуҳуров тааллуқ надорад ва ниҳодҳои дигар марбут аст. Вале як чизи дигар ин аст, ки нашрияи «Азияплюс» дар чопхонаи «Шарқи Озод», ки ба ҳукумати Тоҷикистон тааллуқ дорад, ба нашр мерасад. Дар ҳоле, ки ёдатон бошад пештар нашрияҳоеро, ки ҳукуматро интиқод карданд аз ин чопхона берун ронданд ва дар ниҳоят ҳеҷ чопхонаи дигар нашри онҳоро ба гардан нагирифт. Барои шумо дар нашри газета мушкил эҷод накарданд?[/b]

Умед Бобохонов: Шукри худо дар чопи рӯзнома ягон монеа пеш наомадааст. Ман албатта интизор будам ва интизор ҳастам, ки чунин вазъ пеш омаданаш мумкин. Як рӯз, масалан мисли «Рӯзи нав» чуноне, ки чанд сол пештар рух дода буд ва ё «Нерӯи сухан» дигар моро чоп намекунанд. Фикр мекунам, ки эҳтимол дошт ин сенария бо «Азия плюс» ҳам татбиқ шавад. Аммо нашуд ва ман бисёр миннатдор аз он одамоне, ки ҳамчунин корҳоро тасмим мегиранд. Чаро ин корро накарданд, намедонам. Шояд бастани сайт осонтар бошад, нисбати бастани газета. Албатта мо умедворем он чизе, ки солҳои пеш бо дигар нашрияҳо пеш омад, барои нашрияи мо такрор намешавад.

[b]Озодӣ: Агар мабодо ширкати медиа-ҳолдингии «Азияплюс»-ро фурӯхтанӣ бошед, он чи миқдор метавонад арзиш дошта бошад?[/b]

Умед Бобохонов: 10 миллион доллари амрикоӣ.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24705125.html

[b]Муҳаммадӣ Ибодулло, раиси созмони «Ташаббуси шаҳрвандӣ ва сиёсати интернетӣ» мегӯяд, ки дар Тоҷикистон феълан 6251 торнамо расман ба қайд гирифта шудааст, ки ҳамаи ин сойтҳо танҳо ба домени «TJ» таалуқ доранд.[/b]

Бар асоси пажӯҳиши ин созмон, ки ахиран анҷом шудааст, дар доменҳои «RU», UZ”, “ORG”, «COM» ва доменҳои дигар, танҳо 12 торнамои тоҷикӣ вуҷуд дорад.

Муҳаммадӣ Ибодулло, раиси ин созмони интернетӣ мегӯяд, ки аз маҷмӯи торнамҳои расман сабти номшуда, ҳамагӣ 1058 сайт фаъол мебошанд.

Баъзе аз торнамоҳо ба хотири эҳтиёт аз масдуд шудан, ба доменҳои дигар, чун «org» ва «com» шомил шуданд. Масалан, TOJNEWS дар оғоз танҳо дар домени “tj” фаъолият мекард, вале баъдтар ба “org” ворид шуд. Ба қавли Муҳаммадӣ Ибодулло, агар ин сайт дар Тоҷикистон масдуд карда шавад, садҳо шаҳрвандон ва муҳоҷирон дар хориҷ метавонанд ба он дастрасӣ дошта бошанд.

Сомонаи хабаргузории «Азия плюс» ҳарчанд дар Тоҷикистон масдуд карда шудааст, вале хориҷ аз қаламрави Тоҷикистон фаъол аст.

Ба гуфтаи Муҳаммади Ибодулло, барои Тоҷикистоне, ки ҳудуди 7 миллион ҷамъият дорад, фаъоли будани 1058 сомона беҳад шумори ночиз аст.

Зимнан, Асомиддин Атоев, раиси Академияи технологияҳои иттилоотӣ ва мухобиротии Тоҷикистон мегӯяд, ки заъфи интернет ва камбуди торнамо ба андозае ҳаст, ки барои як сармоягузори хориҷӣ пайдо кардани иттилооти зарурӣ дар бораи Тоҷикистон беҳад мушкил аст. Хусусан, ба забони англисӣ ва русӣ дарёфти маълумоти лозим, андак аст.

Асомиддин Атоев меафзояд, ки тақрибан аксари ниҳодҳои давлатӣ, ба вижа бахши иқтисодӣ ва тиҷорат сомонаҳои худро боз кардаанд, вале миёни онҳо иртибот вуҷуд надорад.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24703243.html

[b]Ӯрунбой Усмонов ҷоизаи Ҳелман-Ҳаммети созмони байналмилалии “Human Rights Watch”-ро дарёфт кардаст.[/b]

Дар баёнияи ин созмон, ки рӯзи душанбеи 10 сентябр аз ҷониби Анҷумани Расонаҳои Мустақили Тоҷикистон мунташир шуд, таъкид шудааст, ин ҷоиза ба хабарнигори аз фишору таъқиб ранҷбурда эъто гардидааст.

Лавренс Мосс, як масъули ин созмон гуфтааст, ба Ӯрунбой Усмонов, ки барои фаъъолияти хабарнигорӣ мавриди таъқибу озори ниҳодҳои интизомии Тоҷикистон қарор гирифта ва муддате дар боздоштгоҳ ба сар бурда буд, ба миқдори 6 ҳазор дулори омрикоӣ кумаки молӣ низ тахсис шудааст.

Ҳамчунин, оқои Мосс таъкид кардааст, эътои ҷоизаи “Human Rights Watch” ба Ӯрунбой Усмонов, хабарнигори бахши ӯзбакии Би-би-сӣ дар Тоҷикистон навъи ҷалби таваҷҷӯҳ ба мавориди саркӯбии озодии баён дар ин кишвар маҳсуб мешавад.

Ҷоизаи Ҳелман-Ҳаммет ба ифтихори Лилиан Ҳелман, дромнавис ва Дашиэл Ҳаммет, нависандаи омрикоӣ аз ҷониби созмони “Human Rights Watch” таъсис шудааст. Ин ду нафар барои ақоиди сиёсӣ ва фаъъолияти касбии худ аз сӯйи Кумитаи Конграи Иёлоти Муттаҳидаи Омрико бозрасӣ шуда, хонуми Ҳелман муддати чанд сол дар ин кишвар коре барои худ пайдо карда натавониста ва оқои Ҳаммет муддате дар зиндон ба сар бурдааст.

Ӯрунбой Усмонов рӯзи 13 июни соли гузашта дар шимоли Тоҷикистон ба иттиҳоми доштани иртибот бо Ҳизби Таҳрир, ки фаъолияташ дар кишварҳои Осиёи Миёна мамнӯъ аст, боздошт шуд.

Мақомҳои амниятии Тоҷикистон ӯро ба доштани иртибот бо Ҳизби Таҳрир муттаҳам карда ва гуфта буданд, ки боздошти оқои Усмонов ба фаъолиятҳои хабарнигорияш рабте надорад.

Аммо Ӯрунбой Усмонов ва шабакаи хабарии Би-би-сӣ мукарраран ба бегуноҳ будани ӯ таъкид кардаанд. Ба гуфтаи онҳо, ҳама гуна ҳаракот ва аъмоли ӯ дар чорчӯби фаъолиятҳои хабарнигориаш сурат гирифтааст.

Додгоҳи вилояти Суғд Ӯрунбой Усмоновро рӯзи 14-уми октябри соли гузашта дар иртибот бо тарафдорони Ҳизби Таҳрир муҷрим шинохта ва ӯро барои се сол маҳкум ба зиндон карда ва тибқи Қонуни афв аз иҷрои ин ҷазо муъоф кард.

Вале Ӯрунбой Усмонов ҳукми додгоҳро «ғайриодилона» унвон карда ва вакилони мудофеъи вай бо дархости табраъа шудани комили муваккилашон ба додгоҳи олӣ муроҷеъат карданд.

Вале Додгоҳи олии Тоҷикистон рӯзи 30-юми ноябри соли гузашта шикояти Ӯрунбой Усмонов алайҳи ҳукми додгоҳи вилояти Суғдро баррасӣ карда ва ин ҳукмро бетағйир боқӣ гузошт.

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2012/09/120910_mm_hrw_usmanov.shtml

[b]Ҷомеъаи хабарнигории Тоҷикистон ба хулосае омад, ки унвонии вазоратҳои қудратии кишвар муроҷиатнома ирсол намояд. Зеро вақтҳои ахир дар фаъолияти касбии онҳо мақомот монеъа эҷод менамояд…[/b]

Бахшида ба рӯзи ҳамраъйии журналистон дар толори хурди бинои «Шарқи озод» ҳамойиши вижа таҳти унвони «Нақши ВАО дар таъмини суботи ҷамъиятӣ ва ҳуввияти миллӣ» баргузор гардид.

Дар ин нишаст, Акбаралӣ Сатторов, райиси ИЖТ, Хуршед Ниёзов, котиби генералии Медиа-Алянси Тоҷикистон, Хилватшоҳи Маҳмуд, дабири кулли Шӯрои ВАО-и Тоҷикистон, Зафари Суфӣ, мудири кулли Гурӯҳи расонаҳои «Озодгон», Саймуддин Дӯстов, райиси бунёди «ИНДЕМ», Умед Бобохонов, сармуҳаррири ҳафтаномаи “Азия-плюс”, Раҷаби Мирзо, роҳбари Маркази тадқиқоти сотсиологии “Бозтоб”, Қироншо Шарифзода, раиси Ташкилоти ҷамъиятии “Журналист”, Ҳуриниссо Ализода, сармуҳаррири маҷаллаи «Бонувони Тоҷикистон» ва намояндагони расонаҳои хабарии кишвар иштирок доштанд.

Дар нишасти мазкур бархе аз хабарнигорон ва муассисони расонаҳои кишвар аз муносибати сард ва бархӯрди дурушти ниҳодҳои қудратӣ тайи рӯзҳои ахир бо журналистон изҳори нигаронӣ карданд. Ба таъкиди онҳо, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дар вақти зарурӣ ба ВАО аз додани иттилоот ба ҳар баҳона худдорӣ мекунанд, аснои иҷрои рисолати касбии хабарнигорон ба онҳо монеъа эҷод менамоянд.

Иштирокдорони нишаст атрофи ҳаводиси Хоруғ, қатъ шудани алоқаи мухобирот ва интернет, инчунин чанд ҳодисае дигаре, ки дар Душанбе рух дода буд, ёдовар шуда атрофи ин ду мавзӯъ бештар сӯҳбат намуданд.

Дар мавриди ҳодисаи 6-уми сентябр (аз сӯхтори бозори Корвон ва то раҳпаймоии тоҷирон) қайд шуд, ки он рӯз садҳо нафар фурӯшандагони бозори «Корвон» дар пайи сӯхтори макони тиҷорати худ ба маркази шаҳр баромада, бо кӯчаи Саъдии Шерозӣ ҷониби корхонаи нассоҷӣ маъруф ба «Текстил» қадам мезаданд. Савдогарон изҳор медоштанд, ки ба шаҳрдорӣ барои расонидани арзу шикоят ва додхоҳӣ мераванд, на бештар аз он: «Дар ин росто журналистон инъикоси ҳодисаи мазкурро рисолати касбӣ дониста, пайи анҷоми вазифа буданд, аммо бархеи онҳо мавриди боздошт ва таҳдиди мақомот қарор гирифтанд, ки ин мӯъҷиби нигаронӣ аст».

Маврид ба ёдоварист, зимни сабт намудани рафти ҳодиса дар назди корхонаи мавсум ба «Текстил» чанд журналист- Зарринаи Хушвахт, Ибодуллоҳи Тоир, Саймуддин Дӯстов, Зеваршоҳи Муҳаммад ва Ҳарамгули Қодиру чанд тани дигар мавриди таҳдиду зӯроварӣ аз ҷониби кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ қарор гирифта, аксбардору садогири онҳо гирифта шуд ва баъдан баргардонида шуданд.

Дар поёни ҳамойиш, ҷомеъаи хабарнигорон ба хулосае омад, ки унвонии мақомоти қудратии кишвар муроҷиатнома ирсол намояд.

Источник: http://www.ozodagon.com/g/item/16643-ҳамрайъӣ-барои-журналистон-шарти-зарурист

[b]Саймудин Дӯстов, раиси сандуқи «ИНДЭМ» ва муассиси нашрияи «Нигоҳ», дар ҷараёни роҳпаймоии гурӯҳе аз муътаризон ба хотири оташсӯзӣ дар бозори «Корвон» аз сӯйи маъмурони пулис боздошт шуд.[/b]

Баъд аз тақрибан се соъати боздошт дар бахши пулиси ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе, маъмурон аз ӯ «пузиш хоста» ва ӯро озод кардаанд.

Дар суҳбат бо Би-би-сӣ оқои Дӯстов гуфт, ки субҳи имрӯз кормандони нашрияи «Нигоҳ» барои бозтоби тазоҳуроти туҷҷори бозори «Корвон» ба чанд минтақаи шаҳри Душанбе эъзом шуда буданд.

Вай гуфт: «Ман барои рӯшан сохтани қазияи боздошти ҳамкорам Зайниддин Орифӣ ба маҳалли корхонаи текстили (нассоҷии) шаҳри Душанбе омадам, ки дар он ҷо гурӯҳе аз туҷҷор гирдиҳамоӣ мекарданд. Маъмурони пулис чанд дафъа аз ман пурисданд, ки ман помирӣ ҳастам ё на. Сипас, маро маҷбур карданд, ки ҳамроҳи онҳо ба бахши пулис биравам.»

Дар бахши пулис оқои Дӯстов беш аз се соъат нигоҳ дошта шудааст. Саидҷаъфар Холиқов, раиси пулиси ноҳияи Шоҳмансур, ба маъмурон дастур додааст, ки бидуни иҷозаи вай касе аз тазоҳуркунандагон набояд озод карда шавад.

Ин дар ҳолест ки ба гуфтаи оқои Дӯстов, теъдоди боздоштшудагон низ зиёд набуд: «Ҳамроҳи ман ду нафар ба идораи пулис оварда шуданд. Сипас, боз чанд нафареро оварданд. Баъд ҳамаро озод карданд.»

Вай афзуд, ки нахуст бархӯрди маъмурони пулис хашин буд ва сипас, нармтар шудааст.

Оқои Дӯстов афзуд: «То замоне ки ба маҳалли тазоҳуркунандагон (Абдураҳмон) Бузмаков, раиси пулиси Душанбе, наомад, маъмурон бо тазоҳуркунандагон ва хабарнигорон бархӯрди хашин доштанд. Сипас, таҳти раҳбарии Бузмаков амалиёти пулис хеле ҳирфаӣ анҷом шуд. Вале маъмурони амниятӣ ҳамчунон дурушт рафтор мекарданд.»

Раиси сандуқи ИНДЭМ, ки муассиси хабаргузории мустақилли «Тоҷнюз» ҳам ҳаст, хабар дод, ки Саидҷаъфар Холиқов, раиси пулиси ноҳияи Шоҳмансур, дар ниҳоят аз ӯ пузиш хоста ва ӯро озод кардааст.

Дар посух ба ин суол, ки оё вай аз чунин бархӯрди маъмурони пулис ба ниҳоде шикоят хоҳад бурд ё хайр, оқои Дӯстов гуфт: «Шароите буд, ки боздошт нашавам, яъне имкони фирор буд. Вале ман амдан таслим шудам, то бифаҳмам, ки пулис чи ҳадафе дорад. Гузашта аз ин, маро суолоти маъмурон нороҳат карда буд, ки ман помирӣ ҳастам ё на.»

«Ба ин далел, мехостам ин мавзӯъро бо мақомоти пулис матраҳ кунам. Дуруст аст, ки ман метавонам аз боздошти ғайриқонунии худ ба додгоҳ шикоят бубарам. Вале бо дарназардошти тафоҳуми ниҳоӣ аз ин амр худдорӣ мекунам.»

Саймиддин Дӯстов бар ин назар аст, ки дар фурӯ нишондани эътирозоти марбут ба оташсӯзӣ дар бозори «Корвон» нақши Маҳмадсаид Убайдуллоев, раиси маҷлиси улёи порлумон ва шаҳрдори Душанбе, хеле бузург будааст.

Вай гуфт: «Ӯ нотарсона ба назди тазоҳуркунандагон рафт ва ба мушкилоти онҳо расидагӣ кард. Агар ӯ намебуд, бархӯрди маъмурони амниятӣ ва пулис бо тазоҳуркунандагон метавонист паёмадҳои номатлубе дошта бошад. Ин ҷо як нукта бояд мавриди назар бошад, ки бештари зиёндидагони ин оташсӯзӣ аз ҷумлаи ӯзбактаборони Тоҷикистон буданд. Ба ин далел, метавонам бигӯям, ки шаҳрдори Душанбе аз ихтилофоти қавмӣ низ ҷилавгирӣ кард.»

Боздошти беш аз сесоъатаи оқои Дӯстов дар ҳолест, ки шоҳидони айнӣ аз бархӯрди хашини маъмурони амниятӣ ва пулис бо чанде дигар аз хабарнигорон ва муътаризон хабар додаанд.

Аз ҷумла, хабарнигорони Би-би-сӣ низ гуфтанд, ки дар назди корхонаи нассоҷии шаҳри Душанбе бархе аз кормандони амниятӣ ва пулис бо онҳо низ бадрафторӣ кардаанд.

Пештар гузориш шуд, ки Зайниддин Орифӣ, хабарнигори хабаргузории «Тоҷнюз» низ ба ҳангоми боздид аз маҳалли оташсӯзӣ дар бозори «Корвон» боздошт шудааст.

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2012/09/120906_if_fire_dustov.shtml

[b]Созмонҳои журналистӣ барои фарқ кардани хабарнигорон дар инъикоси ҷараёни гирдиҳамоиҳо хостори либоси ягона шудаанд.[/b]

Ин пешниҳод дар ҳамоише бахшида ба рӯзи ҳамраъйии журналистон дар Душанбе садо додааст. Ба қавли Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани миллии расонаҳои мустақили Тоҷикистон, «инъикоси ҳаводиси марбут ба сӯхтори «Корвон» аз тарафи журналистон ва бархӯрди кормандони милиса бо онҳо» яке аз бахшҳои асосии ин ҳамоиш будааст.

Саймуддин Дӯстов, раиси бунёди «ИНДЭМ» ва муассиси ҳафтаномаи «Нигоҳ», дар ин ҳамоиш дар хусуси бархӯрди номуносиби кормандони умури дохилӣ бо журналистон дар ҳодисаҳои муҳим гузориш ироа кардааст. Вай аз ҷумла пешниҳод кардааст, ки як номаи дастиҷамъии созмонҳои журналистӣ ба вазорати умури дохилӣ пешниҳод карда шуда, даъват шавад, ки бо мақомоти аршади вазорат мулоқоти журналистон баргузор гардад.

Саймиддин Дӯстов аз ҷумлаи рузноманигороне мебошад, ки дар ҷараёни роҳпаймоии эътирозгарон ба хотири оташсӯзӣ дар бозори «Корвон» аз сӯи кормандони пулис боздошт шуда буд. Ӯро дар шӯъбаи умури дохилӣ 3 соат нигоҳ дошта, сипас бо узрхоҳӣ раҳо кардаанд.

Дар ин ҳодисаҳо ба хабарнигорони Би-би-сӣ низ аз тарафи кормандони милиса бадрафторӣ шудааст. Дар ҳамоиши журналистон таъкид шудааст, ки ба хотири ташхиси журналистон дар ҳодисаҳое назири эътирозҳои тоҷирони «Корвон», онҳо либоси махсус бо ранги махсус дар бар дошта бошанд. Хабарнигорон бовар доранд, ки дар он сурат маъмурони пулис ва амниятӣ онҳоро шинохта, чандон муносибати хашин нахоҳанд дошт.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24700889.html

[b]Тайи ду рӯз аст дар Маҷмаъаи табъу нашри “Шарқи озод”, ки макони асосии ҷойгиршавии расонаҳои Тоҷикистон мебошад, аз субҳ то баъди нисфирӯзӣ қувваи барқ хомӯш карда мешавад.[/b]

Хуршеди Атовулло, сармуҳаррири ҳафтаномаи “Фараж” мегӯяд, ба гумони ғолиб, хомӯш кардани барқ ба ҳодисаи сӯхтор дар “Корвон” рабт дорад.

— Мақомот бо ҳадафи монеъ шудан ба пӯшиши ҳодисаҳои митинг дар пайи ин сӯхтор, ки тоҷирони касодшуда дирӯз баргузор карданд, ба ин амал даст мезананд.
Сайёфи Мизроб, cармуҳаррири рӯзномаи «СССР» мегӯяд, дар пайи ҳодисаи сӯхтор дар Бозори “Корвон” ду рӯз пайи ҳам дар як вақт хомӯш шудани қувваи барқ ба ҳадафҳои сиёсӣ роҳандозӣ шудааст.

Дар шабакаҳои барқи шаҳри Душанбе, бо фармони “Барқи тоҷик” сурат гирифтани ин иқдомро тасдиқ карданд.

Султонмурод Давлатов, масъули Шабакаи барқи шгаҳри душанбе ба хзабарнигори TojNews гуфт: «Хатти 110-уми барқ бо супориши “Барқи тоҷик” бурида шудааст. Ин хатти барқ аз зери Бозори “Корвон” мегузарад ва барои таъмир бурида шудааст. Дар назар то соати 13:00-имрӯз ин хат таъмир карда шуда, таъминоти қувваи барқ дар ин манотиқи пойтахт барқарор карда шавад.”

Источник: http://tojnews.org/node/3961

[b]Зарангези Наврӯзшоҳ ва Абдуллоҳи Ашӯр, ки ба дунболи пӯшиши эътирози донишҷӯён дар назди қасри раиси ҷумҳур боздошт шуданд, раҳо гардиданд.[/b]

Ба гуфтаи хабарнигори радиои Озодӣ Зарангези Наврӯзшоҳ, рӯзи ҷумъа, тақрибан соатҳои 13:30 ӯву ҳамкораш Абдуллоҳи Ашӯр барои сӯҳбат бо эътирозгарон – ҷавононе, ки барқарор шудани исмҳояшон дар феҳрасти донишҷӯёни донишгоҳҳои Қазоқистонро талаб доранд, назди Кохи раёсатҷумҳурӣ рафтанд.

— Вақте мо ба он ҷо расидем, 21 донишҷӯ ва падару модари чанд нафари онҳо дар назди дастгоҳи президент қарор доштанд. Онҳо гуфтанд, ки аз он ки аз ҳаққи таҳсил дар мактабҳои олии Қазоқистон ба таври ғайричашмдошт маҳрум шудаанд, шадидан норозӣ ҳастанд ва фикр мекунанд, ки ба масъала бояд президент Эмомалӣ Раҳмон мудохила кунад.

Ба нақли хонум Наврӯзшоҳ, ҳангоми мусоҳибаи онҳо бо донишҷӯён 6-7 ходими милиса бо либоси корӣ ва чанд нафар бо либоси мулкӣ, эҳтимолан ходимони амният дар атроф қарор доштанд ва талош мекарданд, эътирозгаронро пароканда кунанд.

— Онҳо мегуфтанд, ки шумо аризаи худро дар дасти як намояндаатон гузоред ва пароканда шавед, бигузор ӯ бо намояндаи дастгоҳи раёсатҷумҳурӣ мулоқот карда масъаларо шарҳ диҳад. Вале ҷавонҳо пароканда шудан намехостанд, — мегӯяд Зарангези Наврӯзшоҳ.

Абдуллоҳи Ашӯр мегӯяд, ки полис талош дошт дар ҷараёни аксбардорӣ монеа эҷод кунад ва нагузорад, ки акси ҷавонҳои эътирозгар бардошта шавад.

— Фикр мекунам, ки сабаби боздоштшавии мо ҳам ҳамин аст, ки онҳо мехостанд бубинанд, ки мо чӣ аксҳое бардоштаем, — гуфт ин хабарнигори радиои Озодӣ.

Ҷавонҳои эътирозгар мегӯянд, ки сабаби муроҷиати онҳо ба раиси ҷумҳурӣ ин аст, ки аз посухи Вазорати маорифи Тоҷикистон қаноатманд нестанд. Вазорат бо пахши изҳороте имрӯз гуфт, ки баъди моҳи март низоми қабули донишҷӯён ба донишгоҳҳои Қазоқистон тағйир ёфт ва баҳоҳое, ки ин довталабон аз рӯи имтиҳон супурда ба донишгоҳҳо дохил шудаанд, эътироф намешаванд. Вазорат гуфтааст, ки “низоми пешинаи имтиҳонсупорӣ ва шумори баҳоҳо ба меъёрҳои нави маорифи ин кишвар” мувофиқат намекунад.

Дар миёни ин ҷавонон чандин нафаре соли охир дар курсҳои омодагӣ ба дохилшавӣ дар донишгоҳҳои Қазоқистон таҳсил кардаанд, Шумори куллии донишҷӯён дар ҳудуди 90 нафар гуфта мешавад. Вале чанд рӯз пеш аз шурӯи таҳсил дар Қазоқистон ба онҳо гуфта шудааст, ки онҳо аз унвони донишҷӯ маҳрум шудаанд. Аксари эътирозгарон фикр мекунанд, ки шояд ҷойҳои онҳо дар донишгоҳҳои кишвари беруна ба дасти “фарзандони афроди бонуфуз ва сарватманд” гузаштаанд.

Зарангези Наврӯзшоҳ мегӯяд, ки баъди анҷоми мусоҳибаҳо дар роҳ ба сӯи дафтари кории Озодӣ дар назди тарабхонаи “Мерве” онҳоро ходимони полис манъ кардаанд, ки аз қафояшон савори ду мошини сабукрав расида омадаанд. Онҳо гуфтаанд, ки бо дастури раҳбарияташон бояд ин хабарнигоронро ба шӯъбаи умури дохилаи Исмоили Сомонӣ бубарандМаъурони пулисе, ки Зарангези Наврӯзшоҳ ва Абдуллоҳи Ашӯрро боздошт карданд, дар сӯҳбат бо Хуршеди Ҳамдам, раҳбари намояндагии радиои Озодӣ дар Душанбе гуфтаанд, ки онҳо танҳо супорише, ки ба онҳо дода шуда буд, иҷро карданд. Ба таъкиди маъурони пулис раҳбарашон ба онҳо амр додааст, ки ин ду хабарнигор боздошт ва ба шӯъбаи корҳои дохилӣ бурда шаванд, то маълум гардад, ки онҳо ба чӣ хотире акс гирифтаанд ва бо ҷавонони таҷаммӯъкарда сӯҳбат кардаанд.

Аммо масъулони шӯъбаи корҳои дохилии ноҳияи Исмоили Сомонӣ бо хабарнигорон бархӯрди хашин надоштанд, балки онҳо низ дарк карданд, ки ҳар ду хабарнигор вазифаи касбии худро иҷро кардаанд. Ин боздошт, ки на бештар аз 30 дақиқа идома дошт, бо раҳоии хабарнигорон анҷом ёфт. Дар ҳангоми бозгардони диктофон ва дастгоҳи аксбардори хабарнигорони Озодӣ ходимони полис гуфтанд, ки боздошти онҳо «як сӯитафоҳум» будааст.

Источник: http://www.ozodi.org/content/rferl-correspondents-freed-after-short-detention/24693565.html