[b]Қазияи зиндонӣ шудани халабони Русия дар Тоҷикистон “ҷанги иттилоотӣ” миёни ду кишварро тақвият додааст. Дар ҳоле, ки дар 24 соъати охир расонаҳои Русия бо чопи матолиби шадидуллаҳн алайҳи ҳукми додгоҳи Қурғонтеппа ба халабонҳо ва мавқеъи давлати Тоҷикистон дар ин қазия интиқод кардааст, ба назар мерасад расонаҳои Тоҷикистон дар он чи «ҷанги иттилоотӣ» номида мешавад, бо камбуди маводд барои матолиби ҷавобӣ рӯбарӯ ҳастанд.[/b]

Ба нувони мисол бархе аз нашрияҳои Русия навиштаанд, ки ҳукми додгоҳ алайҳи халабони Русия ба мавзӯъи озодии Рустам Ҳукумов, писари Амонулло Ҳукумов, раиси ширкати “Роҳи оҳани Тоҷикистон” ва яке аз шахсиятҳои пурнуфуз дар сиёсати кишвар рабт дорад. Аммо мақомоти зидахли Тоҷикистон дурустии ин хабарро ба расонаҳои тоҷикӣ таъйид ё такзиб намекунанд.

Тибқи иттилоъи шабакаи телевизиюнии НТВ-и Русия, Рустам Ҳукумов соли гузашта аз сӯйи маъмурони интизомии ин кившар дар шаҳри Шелковои вилояти Маскав ба иттиҳоми қочоқи ҳеруин боздошт шудааст. Ба гузориши ин расона маъмурони интизомӣ аз оқои Ҳукумов ва се шаҳрванди дигари Тоҷикистон ҳудуди 10 килугромм ҳерунро кашф ва мусодира карда ва додгоҳи ин шаҳр Рустам Ҳукумувро ба мӯҳлати 9,5 сол равонаи зиндон кардааст.

Ахиран Додгоҳи олии Русия ба муҳокимаи шикояти истинофии вакилони мудофеъи оқои Ҳукумов аз ин ҳукми додгоҳи шаҳри Шелково оғоз кардааст. Бархе расонаҳои Русия навиштаанд, ки дар гузашта мақомоти тоҷик талошҳои ноком барои озоди Рустам Ҳукумов анҷом додаанд. Ба навиштаи ин расонаҳо, Амонулло Ҳукум аз пайвандони президент Раҳмон аст ва гузашта аз ин, яке аз фарзандонаш бо духтари раиси ҷумҳури Тоҷикистон издивоҷ кардааст.

Нашрияи “Ивестия”-и чопи Маскав бо такя ба манобеъи вазорати хориҷаи Русия иддаъо кардааст, ки барои бори нахуст нест, ки мақомоти тоҷик дар равобит бо Русия аз чунин наҳва истифода мекунанд. Ин манбаъ афзудааст: “Чунин бархурд маъмулан зимни мустақар кардани нерӯҳои низомии Русия дар ин кишвар ва ё имзои созишномаҳои иқтисодӣ рух медиҳанд ва ин як амри маъмулӣ шудааст.”

Дар ҳамин ҳол, як мақоми баландпояи Тоҷикистон, ки аз бурдани номаш худдорӣ кард, куллияи ин иттиҳоми расонаҳои Русияро бепоя хонд ва афзуд, ки “хабарнигорони ин кишвар алайҳи Тоҷикистон ҳамлаи иттилоъотӣ анҷом медиҳанд.” Ба эътиқоди вай, дар “ҷанги иттилоъотӣ” қавоиде вуҷуд надорад ва расонаҳои гурӯҳии Русия ба пахши итилоъи бепоя машғул шудаанд. Бо ин вуҷуд, ин манбаъ аз зиндонӣ шудани писари Амонулло Ҳукум дар Русия ба далели қочоқи маводди мухаддир изҳори беэътилоӣ кард.

Саймуддин Дӯстов, раиси Сандуқи таҳлилии мавсум ба “ИНДЭМ” мегӯяд, ки аз боздошт ва зиндони шудани писари Амонулло Ҳукум дар Русия барои қочоқи маводди мухаддир иттилоъ доштааст. Вай афзуд: “Бо дарназардошти ин нукта, ки Амонулло Ҳукум шахсияти пурнуфузтарин дар минтақаи Қӯрғонтеппа ва яке аз чеҳраҳои пурнуфузи сиёсии Тоҷикистон аст, чунин эҳтимол метавонад вуҷуд дошта бошад, ки боздошт ва зиндони шудани халабони рус ба мавзӯъи озодии писараш аз зиндони Русия бастагӣ дошта бошад.”

Парвиз Муллоҷонов, сиёсатшиноси тоҷик мегӯяд, ки ҳеҷ яке аз фарзияҳоро наметавон сарфи назар кард ва дурустии ин иддаъои расонаҳои русӣ танҳо замоне метавонад собит шавад, ки агар баъд аз чанд моҳ писари Амонулло Ҳукум аз зиндони Русия озод шавад. Аз сӯйи дигар, оқои Дустов бар ин назар аст, ки халабони рус воқеъан қавонини Тоҷикистонро нақз кардааст ва ҳукми додгоҳ мунсифона буд. Вай ин суолро матраҳ кард, ки чаро мақомоти Русия тӯли 8 моҳ дар ин робита хомӯш буд?

Оқои Дӯстов гуфт: “Русҳо бар ин бовар буданд, ки ҷониби Тоҷикистон дар бораи даст доштани халабонҳои рус ба қочоқи аслиҳа иттилоъ доранд. Ва замоне, ки маводди тафтишот ба дасти вакилони мудофеъ расиданд, ин тарси ҷониби Русия аз байн рафт ва онҳо дар атрофи ин мавзӯъ шӯру валвала бардоштанд.”

Ба эътиқоди ин таҳлилгари тоҷик, фаъолияти халабонҳои рус ба фаъолияти Виктор Бут, шаҳрванди Русия, ки ҳоло барои қочоқи аслиҳа аз сӯйи додгоҳе дар Омрико муҳокима мешавад, мушобеҳ аст. Вай афзуд, ки тибқи иттилоъи вай дар гузашта Виктор Садовничий, халабони маҳкумшудаи рус «дар қочоқи аслиҳа дар яке аз кишварҳои офриқоӣ даст доштааст.»

Парвиз Муллоҷонов бо ишора ба печидагиҳои қазияи халабонҳо мегӯяд, ки на ҳама аз асрори боздошти ин халабонҳо то ҳол рӯшан шудааст. Бо ин вуҷуд, оқои Дӯстов мегӯяд, ки Президент Раҳмон бо дарназардошти «худкома будани низоми Тоҷикистон” аз судури чунин ҳукм бояд огоҳ мебуд. Вай гуфт: “Вале, фикр мекунам, ки адами таҳлилгарони қавӣ дар атрофи раиси ҷумҳур, вай натавонистааст пайёмадҳои воқеъии ин амрро пешбинӣ кунад.»

Ҳоло, ба гуфтаи Саймуддин Дӯстов, як занги телефунӣ ба Президент Раҳмон аз сӯйи Владимир Путин, нахуствазири Русия, ки ҳамзамон номзад ба мақоми раисиҷумҳурии ин кишвар аст, метавонад мушкили халабони русро ҳал кунад. Аммо ба эътиқоди соҳибназарон бархе аз давраҳои сиёсӣ дар Русия мехоҳанд тавассути тақвияти «ҷанги расонаӣ» аз эҳсосот ва тамоюлоти зиддитоҷикӣ дар ҷомеъаи ин кишвар барои расидан ба ҳадафҳои сиёсиашон истифода кунанд.

Аммо дар ин миён коршиносони тоҷик ҳушдор медиҳанд, ки афкори умум дар Тоҷикистон, ки то ҳол ба суди Русия будааст, ба дунболи фишорҳои афзояндаи Русия метавонад зиддирусӣ шавад ва ин вазъ дар ниҳоят давлати Тоҷикитсонро водор мекунад, то мавзеъгирии худро нисбат ба Русия тағйир бидиҳад. Парвиз Муллоҷонов мегӯяд, ки дар ниҳоят халабони рус ба кишвараш истирдод мешавад, зеро, ҳар ду кишвар ба ташаннуҷи равобит алоқаманд нестанд.

Би-Би-Си

Источник: http://ruzgor.tj/matbuot/6517.html

[b]Ӯрунбой Усмонов, хабарнигори бахши ӯзбакии Би-би-сӣ дар Тоҷикистон, тавассути пусти электронӣ ё имейли uzbek@bbc.co.uk ба суолоти хонандагони сойти интернетӣ ва шунавандагони радиои Би-би-сӣ посух гуфтааст.[/b]

[b]Би-би-си: Оқои Усмонов, нахуст дар бораи хонавода ва падару модари худ иттилоъ медодед.[/b]

Ӯрунбой Усмонов: Ассалому алайкум! Ман дар рустои Исфисори вилояти Суғди Тоҷикистон чашм ба олам кушодаам.Падарам Усмон Умар ва модарам Зиннатой духтари Абдулло аз рӯшанфикорони ҷомеъа буданд. Масалан, падарам дар канори ӯзбакӣ ба забонҳои русӣ ва арабӣ хуб сӯҳбат мекард. Нақши волидайн дар рӯ овардани ман ба фарҳанг ва адаб бузург аст. Дар хонаводаи мо ҳамеша маҳофили адабӣ баргузор мешуд ва дар онҳо ҳунарпешаҳо ширкат мекарданд. Аз шаҳри Қӯқанди Ӯзбакистон Раҳима Мазоҳидова, ҳунарпешаи саршинос ба манзили мо меомад. Падарам ошиқи адабиёту ҳунар буд. Ҳангоми таҳсил дар мактаби мутавассита маро ба шаҳри Тошканд мебурд. Он замон дар тиётри ба номи Муқимӣ намоишномаи “Тошболта ошиқ”-ро тамошо карда будам. Аммо баъдан ба ин тиётр нарафтем. Пас аз издивоҷ далели ин амр бароям рӯшан шуд. Намоишномаи “Тошболта ошиқ” чанд лаҳзаи ҳаҷвӣ дар бораи намозхонҳо дошт. Дар синни 12 солагӣ намоишномаи “Нодирабегим”-ро дар тиётри шаҳри Андиҷон тамошо кардам. Тамошои намоишномаҳо меҳри маро ба навиштани дром бедор кард. Пас аз ду сол 3 намоишнома навиштам. Ҳамин тур, ба хабарнигорӣ рӯй овардам.

[b]Матни пурраи мусоҳибаи маҷозиро дар торномаи мо бо пахш кардани нишонии зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=147]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=147[/url]

Источник:

[b]Ӯрунбой Усмонов, хабарнигори бахши ӯзбакии Би-би-сӣ дар Тоҷикистон, тавассути пусти электронӣ ё имейли uzbek@bbc.co.uk ба суолоти хонандагони сойти интернетӣ ва шунавандагони радиои Би-би-си посух гуфтааст.[/b]

[b]Би-би-си: Оқои Усмонов, нахуст дар бораи хонавода ва падару модари худ иттилоъ медодед. [/b]

Ӯрунбой Усмонов: Ассалому алайкум! Ман дар рустои Исфисори вилояти Суғди Тоҷикистон чашм ба олам кушодаам.Падарам Усмон Умар ва модарам Зиннатой духтари Абдулло аз рӯшанфикорони ҷомеъа буданд. Масалан, падарам дар канори ӯзбакӣ ба забонҳои русӣ ва арабӣ хуб сӯҳбат мекард. Нақши волидайн дар рӯ овардани ман ба фарҳанг ва адаб бузург аст. Дар хонаводаи мо ҳамеша маҳофили адабӣ баргузор мешуд ва дар онҳо ҳунарпешаҳо ширкат мекарданд. Аз шаҳри Қӯқанди Ӯзбакистон Раҳима Мазоҳидова, ҳунарпешаи саршинос ба манзили мо меомад. Падарам ошиқи адабиёту ҳунар буд. Ҳангоми таҳсил дар мактаби мутавассита маро ба шаҳри Тошканд мебурд. Он замон дар тиётри ба номи Муқимӣ намоишномаи “Тошболта ошиқ”-ро тамошо карда будам. Аммо баъдан ба ин тиётр нарафтем. Пас аз издивоҷ далели ин амр бароям рӯшан шуд. Намоишномаи “Тошболта ошиқ” чанд лаҳзаи ҳаҷвӣ дар бораи намозхонҳо дошт. Дар синни 12 солагӣ намоишномаи “Нодирабегим”-ро дар тиётри шаҳри Андиҷон тамошо кардам. Тамошои намоишномаҳо меҳри маро ба навиштани дром бедор кард. Пас аз ду сол 3 намоишнома навиштам. Ҳамин тур, ба хабарнигорӣ рӯй овардам.

[b]Баҳодур, Урупо: Салому алейкум, оқои Усмонов! Суоли ман марбут ба нақши нависанда ва шоъир дар ҷомеъа аст. Замоне, ки банда дар мактаб таҳсил мекардам, аксҳои бузурги нависандагон Абдулло Қодирӣ, Ҳамид Олимҷон, Абдулло Қаҳҳор, Садриддин Айнӣ ва дигарон дар девор овехта шуда ва обрӯю эътибори онҳо дар ҷомеъа хеле зиёд буд. Ба назари ман, ҳоло эътибори шоиъру нависандагон дар ҷомеъа ва дар миёни мардум коста шудаст. Шумо ба ин назар мувофиқ ҳастед? Далели ин амр бо пули худ интишор кардани китобҳояшон аст?[/b]

Коста шудани обрӯю нуфузи ҳар шоъир ё нависанда ба худи ӯ бастагӣ дорад. Бояд сухан ва амали адиб яксон бошад. Агар ӯ дар китобаш як иде ё ғояро ба риштаи тасвир кашида, вале дар асл тарғибгари идеи дигар бошад, дар ҷомеъа эътиборе нахоҳад дошт. Дар шароити кунунӣ низ шоъир ё нависандаи якрӯ соҳиби обрӯю эътибор аст.

Дар масъалаи чопи китоб. Ҳоло адибони зиёд китобҳои худро бо сармояи хеш мунташир мекунанд. Қаблан маҳофили адабӣ баргузор шуда, асари ҷадид аз ҷониби удабо ва уламо баррасӣ шуда ва барои беҳбуди он тавсияҳо ироъа мешуд. Сипас, ин асар ба феҳристи чопи кутуб шомил мешуд. Ҳоло чопи китоб сода буда, дар муддати ду моҳ ё камтар аз он китоб мунташир мешавад. Яъне, касе пули зиёд дошта бошад, чопи китоб барояш мушкиле надорад. Аммо умри ин гуна китоб дароз нахоҳад буд.

[b]Абдулло, муҳоҷир: Нахуст Шуморо бо мавлудатон ва иди Қурбон табрик мегӯям. Коҳиши ҷиддии теъдоди китобхон ба поин рафтани савияи китобхонӣ иртибот мегирад ё дур шудани нависанда аз мардум?[/b]

Барои табрикот ташаккур! Дар посух ба суолатон аз мисоле истифода мекунам. Дар шаҳри Хуҷанд шахсе бо номи Адҳам Музаффаров зиндагӣ мекард. Ин мард, ки дар синни 80 фавт кард, асари “Ӯтган кунлар” (Рӯзҳои гузашта)-и Абдулло Қодириро азбар карда буд. Падари ӯ, Музаффар мингбошии (ҳазора, рутбаи низомии даврони Амири Бухоро) соҳиби китобхонаи нодире буд. Дар солҳои 37-и қарни гузашта барои ҳифзу нигаҳдории кутуб бо алифбои арабӣ хатари ҷиддӣ таҳдид мекард. Ба ин хотир Музаффар мингбошӣ ҳамаи кутуби нодирро ба коми оташ андохтааст. Адҳам, писари ӯ тавонистааст, чанд китоб, аз ҷумла “Ӯтган кунлар”-ро наҷот диҳад. Ман дар манзили ин фард, ки баъдан додситон шуда буд, ин кутубро дидаам.

Мисоли дигар. Ду моҳе қабл, дар яке аз рустоҳо мулоқоти шоъирон бо сокинон баргузор шуд. Ба гуфтаи як шоъир, ки дар мулоқот ширкат дошт, пас аз дидор як ҷавони сару рӯяш пур аз хок ба наздаш омада ва дар мавриди шеъру адаб сӯҳбати тӯлонӣ кардааст. Ин мард аз рустое, ки аз маҳали мулоқот 7 килуметр дур буд, пиёда ба нишаст омадааст, то бо шоъри писандидааш дидор кунад. Ин ҷавон гуфтааст, китоби шоъири писандидааш дар русто аз даст ба даст гаштааст.

Ҳадаф аз овардани ин мисолҳо, дар сурати вуҷуд доштани осори хуб китобхонҳои воқеъӣ ҳам пайдо мешаванд. Ба бовари ман, ҳеч компютер ё текнулуҷии мудерни қарни мо наметавонад ба китобхонӣ асар гузорад. Дуруст аст, ки ҳоло теъдоди китобхонҳо ҷиддан коҳиш ёфтааст. Дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ ҳамасола дар бораи теъдоди кутуби ҷадид ва теъдоди хонандагон дар китобхонаҳо гузоришҳои расмӣ мунташир мешуд. Аммо ин арқом теъдоди хонандагони воқеъӣ набуд. Бовар дорам, китобҳои пурхонанда, ки бар асари аз даст ба даст гаштан фарсуда шудаанд, дар даврони мо низ пайдо хоҳад шуд. Аммо харидории китоб ба мафкураи мардум ва имкони молии онҳо бастагӣ дорад. Бархе аз ҷавонон китобро умдатан дар компютер мехонанд. Масалан, агар вориди сойти интернетии “зиё.уз” шавед, осори адибони ӯзбаку ҷаҳонро пайдо карда метавонед. Бар асоси ин сойт метавонед аз теъдоди афроди ташнаи адабиёт ва аз шоъирону нависандагоне, ҳазорҳо нафар хонанда доранд, огоҳ шавед.

[b]Собир, сокини Ӯзбакистон: Дар мизи ҳар нависанда китоби писандидааш ҷой гирифтааст. Кутуби саримизии Шумо кадомҳоянд?[/b]

Ман осори Достаевскийро ҳамеша мутолиъа мекунам. Ҳанӯз дар овони ҷавонӣ китоби “Ҷиноят ва ҷазо” ва “Телба”-и ӯро хонда ва муддати як моҳ зери таъсири ин асарҳо будам. Ба андешаи банда, шохаҳои нозуки рӯҳияи инсонро ба риштаи тасвир кашидан ва корномаҳои қаҳрамони асарро ба таври комил нишон додан ин ҳунар, маҳорат ва истеъдоди адиб аст, ки хонандаро моту маҳбут месозад.

Ҳамчунин, осори адибони ӯзбак, адабиёти Омрикои Лотинӣ, Жопун ва Фаронсаро мутолиъа кардаам.

[b]Аз нависандагони ӯзбаку тоҷик кадомеро бештар мутолиъа кардаед?[/b]

Ман наметавонам бигӯям, ки аз ин нависанда бештар хушам меояд. Дар адабиёти ӯзбак румонҳои “Ӯтган кунлар” (Рӯзҳои гузашта) ва “Меҳробдан чаён” (Каждум аз меҳроб)-и Абдулло Қолириро ҳар боре мехонам, нукоти тозаеро пайдо мекунам. Дар ин румонҳо чеҳраҳои ӯзбаконаи бо маҳорат офаридашуда, санъати сухан ва тимсолҳои бадеӣ ҳар хонандаро мафтун мекунад.

Дар овони ҷавонӣ аз мутолиъаи осори “Беш болали йигитча” (Ҷавони соҳиби панҷ фарзанд)-и Худойбердӣ Тӯхтабоев, “Чинор”-и Асқад Мухтор, “Юлдузли тунлар” (Шабҳои ситорадор)-и Пиримқул Қодиров, “Икки эшик орасида” (Дар миёни ду девор)-и Ӯткир Ҳошимов ва “Лолазор”-и Мурод Муҳаммад Дӯст лаззат бурдаам. Ҳамчунин, ҳикоёту қиссаҳои зиёди ӯзбакиро хондаам, ки агар он осор дар шакли китоб мунташир шавад, муштарии зиёде хоҳад ёфт.

Аз адибони тоҷик асари “Марги судхур”-и Садриддин Айниро бо завқ мутолиъа кардаам. Дар адабиёти ҷаҳон симоҳои афроди хасис зиёданд. Аммо симои Қорӣ Ишкамба бо хусусияти хоси худ аз онҳо тафовут дорад. Масалан, ба ҳангоми тарошидани мӯйи сар Қорӣ Ишкамба аз додани пул барои қисматҳои кал ё бемӯйи сараш аз ҷумлаи чунин тафовут аст…

[b]Абдулло Азимов: Дар кишварҳои Осиёи Марказӣ, бахусус, дар Ӯзбакистон, вазъияти озодии баён дар ояндаи наздик беҳбуд меёбад?[/b]

Беҳтар аст, ки ман дар бораи озодии баён дар Тоҷикистон, ки дар ин ҷо ба сар мебарам, сӯҳбат кунам. Дар Тоҷикистон ба таври расмӣ сонсур вуҷуд надорад. Ҳаводиси кишвар дар расонаҳо ва нашрияҳои мустақил зуд ва як андоза озод тасвиру тафсир мешаванд. Ҳамзамон, дар миёни хабарнигорон сонсури инфиродиро эҳсос кардан мумкин аст. Ин вазъият аз даврони ҷанги дохилӣ дар Тоҷикистон манша мегирад, дар он солҳо даҳҳо журнолистон кушта ва захмӣ шуда буданд. Аммо дар солҳои ахир афзоиши мавориди зиндонӣ шудани хабарнигорон, баста шудани нашрияҳои мустақил ва ба додгоҳ кашондани хабарнигорон ё нашрияҳои мустақил ба вазъияти озодии баён дар ин кишвар асари номатлуб гузоштааст.

Бо дарназардошти вазъи озодии баён ба сатҳи демукросӣ дар кишвар баҳо медиҳанд. Кишваре, ки қасди бунёди давлати дунявӣ ва демукросиро дорад, бояд сари ин масъала андеша кунад.

[b]Нигора: Хонаводаи Шумо барои фаъолияти эҷодиатон чи гуна шароитро фароҳам меорад?[/b]

Бори дигар ба Достоевский муроҷиъа мекунам. Толстойи бузург ба Достаевский бо чашми ҳавас менигарист. Чаро? Зеро хонуми Достаевский осори ӯро хуб дарк мекард. Бахту барори ҳар эҷодкор хонаводаи ӯ, бахусуси хонуми ӯ аст, фаъолияти ӯро дарк мекунад. Шукр, ки хонаводаам адабиётро дарк арда ва бар ҳангоми кор барои ман шароити лозимиро фароҳам мекунад. Осори маро мутолиъа карда, андешаҳои худро дар ин замина иброз медоранд. Дар бештари маворид андешаҳои онҳоро ба назар мегирам.

[b]Би-би-си: Суоли навбатӣ дар бораи вазъи кунунии забони ӯзбакӣ аст. Рушди компютеру Интернет забонро ғанӣ сохтааст ё қашшоқ?[/b]

Дар солҳои ахир филмҳоеро тамошо мекунам ё нашрияҳои ӯзбакиро мутолиъа мекунам. Ба назар чунин мерасанд, ки забони ӯзбакӣ фақир мешавад. Масалан, ҳоло ба ивази ибороти пурҷозиба ибороти беобу рангро истифода мекунанд. Суханҳо дар мавқеъи худ ва дар чаҳорчӯби қавоиди имлоӣ истифода намешаванд. Чунончи, ба ҳангоми ҳисоб калимаи бар акси зиёдро ба кор мебаранд. Забон ҳам як мавҷуди зинда аст. Вай ҳамеша дар ҳоли рушд буда, аз забонҳо ё гӯйишҳои мухталиф ба он вожаю калимот ворид мешаванд. Ин таҳаввулро ҳар нависанда ё журнолист дар назар бигирад. Зеро ин афрод дар ғанисозии забон саҳми бузург доранд.

[b]Сардор, Ӯзбакистон: Барои барқарорсозии равобити адабӣ, фарҳангӣ ва ҳунарӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбакистон чи бояд кард?[/b]

Ҳамеша “Адабиёт бидуни марз аст” мегӯянд. Аз шунидани хабаре, ки дар маҷаллаи “Адабиёти ҷаҳон”-и чопи Тошканд тарҷумаи осори адибони Тоҷикистон мунташир шудааст, шод шудам. Ҳафтаи гузашта дар телевизиюни Тоҷикистон намоишномаи “Садо аз тобут”-и Абдулло Қаҳҳор пахш шуд. Ин намоишнома, ки солҳои қаблӣ сабт шуда буд, такрор ба такрор намоиш дода мешавад. Ба андешаи ман, таваҷҷӯҳ ба адабиёти ҳамдигар ба таҳкими дӯстӣ миёни ин кишварҳо мусоъидат хоҳад кард.

Дар солҳои қаблӣ ҳафтаҳои адабиёт ва ҳунари Тоҷикистон дар Ӯзбакистон ва Ӯзбакистон дар Тоҷикистон ба ҷашну тантана мубаддал мешуд. Ёд дорам, дар чунин як ҳафтаи фарҳангӣ Бобомурод Ҳамдамов, сарояндаи ӯзбак дар назди меҳмонхонаи “Ленинобод”-и шаҳри Хуҷанд тарона мехонду аз ҷумлаи 5 ҳазор тамошочӣ бештари онҳо рақс мекарданд. Ё сафари ҳунарии Ҷӯрабек Муродов ва Далер Назарови тоҷик ба Ӯзбакистон як ҳодисаи муҳими фарҳангӣ маҳсуб мешуд.

Ман худ аз адабиёти тоҷик се қиссаро ба забони ӯзбакӣ тарҷума кардам. Ҳоло китобҳои “Хубон” ва “Қария” (Пир)-и Меҳмон Бахтӣ ба забони ӯзбакӣ дар дасти чоп аст. Дар ҳоле ки “Хубон” ба забонҳои русӣ, туркӣ, гурҷӣ, қирғизӣ ва соири забонҳо мунташир шудааст, барои аввалин бор ба забони ӯзбакӣ тарҷума мешавад.

Мардуми кишварҳо ҳамеша ба омӯзиши фарҳангу ҳунари ҳамдигар талош мекунанд. Банда бовар дорам, ки ин гуна талошҳо дар назар гирифта шуда, ба мисли дӯстии Ғафур Ғулом ва Мирзо Турсунзода шоъирону нависандагон ва аҳли ҳунари тоҷику ӯзбак низ барои таҳкими дӯстию равобит миёни Тоҷикистон ва Ӯзбакистон хидмат хоҳанд кард.

[b]Би-би-си: Сипос. Дар поёни сӯҳбат агар ба ҳаводорони Би-би-си таманное дошта бошед, бифармоед![/b]

Ман баро ҳамаи онҳое, ки вақти гаронбаҳои худро дареғ надошта аз ман суол кардаанд, ташаккур мекунам. Ҳамчунин, онҳоро бо фарорасии Иди Қурбон табрик мегӯям.

[b]Би-би-си: Ба Шумо сиҳатмандӣ, хушбахтии хонаводагӣ ва фаъолияти бобарори эҷодӣ таманно дорем.[/b]

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2011/11/111107_mm_talking_point_usmanov.shtml

[b]Тибқи тарҳи нави Қонуни матбуот, муҳлати дарёфти иттилоъ аз мақомот барои хабарнигорон 3 рӯз муқаррар шудааст.[/b]

Ва агар хабару маълумот омода бошад, бояд дарҳол пешкаш карда шавад.

Дар ин муҳлат мақомоти давлатӣ муваззаф ҳастанд, ки иттилои лозимаро дар ихтиёри рӯзноманигорон қарор диҳанд.

[b]Матни пурраи гузоришро дар торномаи мо бо пахш кардани нишонии зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=146]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=146[/url]

Мирзонабии Холиқзод

Источник:

[b]Тибқи тарҳи нави Қонуни матбуот, муҳлати дарёфти иттилоъ аз мақомот барои хабарнигорон 3 рӯз муқаррар шудааст.[/b]

Ва агар хабару маълумот омода бошад, бояд дарҳол пешкаш карда шавад.

Дар ин муҳлат мақомоти давлатӣ муваззаф ҳастанд, ки иттилои лозимаро дар ихтиёри рӯзноманигорон қарор диҳанд.

[b]АЗ 15 РӮЗ БА 3 РӮЗ…[/b]

Ин тағйироти тарҳи қонун бо пешниҳоди намояндагони расонаҳои хабарии Тоҷикистон сурат гирифтааст, ки феълан дар доираи як гурӯҳи корӣ, дар парлумони Тоҷикистон мавриди баҳс қарор дода мешавад.

Акрамшо Фелалиев, вакили Маҷлиси Намояндагон мегӯяд, агар қаблан ин муҳлат 15 рӯзро дар бар мегирифт, ҳоло тибқи моддаҳои 22 ва 23 ба се рӯз оварда шуд: «Масалан дар моддаи 22, ки аз 5 банд иборат аст, мақомоти давлатӣ ва шахсони масъули ташкилот вазифадоранд, ки ба намояндагони васоити ахбори омма маводи расмии зарурӣ ва ҷиддию таҳлилиеро, ки омӯзиши иловагиро талаб намекунад, дар муддати то се рӯзи корӣ ҷавоб гардонад. Агар мавод омода бошад, метавонад дарҳол пешниҳод кунад.»

Моддаи 9-и ҳамин тарҳ, додани хабареро манъ мекунад, ки агар ба сирри давлатӣ рабт дошта бошад.

[b]ҲАЗФИ БАНДИ «ҲИМОЯИ ШАЪНУ ШАРАФИ ПРЕЗИДЕНТ»[/b]

Дарёфти иттилоъ аз мақомоти давлатӣ, ки дар пешниҳоди хабару маълумот бо ҳар баҳона худдорӣ мекунанд, ба як дарди сари журналистҳо табдил шудааст. Ҳатто дар баъзе ҳодисаҳои муҳиму доғ, хабарнигорон аз мақомоти ҳукуматӣ хабарҳои мухталиф ва баъзан зидду нақиз дарёфт мекунанд, ки бештар шакку шубҳаро ба вуҷуд меорад.

Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани расонаҳои озоди Тоҷикистон мегӯяд, яке аз пешниҳодоти муҳими ин гуруҳи корӣ, ҳамин масъалаи муҳлати дарёфти маълумот буд.

Пешниҳоди дигаре, ки дар тарҳи феълии қонуни мазкур ба эътибор гирифта шудааст, ҳазфи моддаи 6 мебошад, ки онҷо сухан аз ҳимояи шаъну шарафи президент меравад: «Дар он ҷо мо пешниҳод карда будем, ки ҳамин банди қонун, яъне ҳимояи шаъну шарафи президент бардошта шавад. Ва дар тарҳи ҷадид ҳамин модда бардошта шуд.»

Ба қавли Нуриддин Қаршибоев барои иҷрои ин банд қонуни кайфарии Тоҷикистон амал мекунад ва овардани ин масъала дар як қонуни соҳавӣ маъно надорад.

[b]»ДАВЛАТ ЖУРНАЛИСТОНРО ЧУН ЖУРНАЛИСТ ҚАБУЛ КУНАД»[/b]

Ва аммо раиси Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон Акбаралӣ Сатторов мегӯяд, ки мувофиқи пешниҳоди дигар, бояд идораҳои давлатӣ журналистонро ба ҳайси журналист ё рӯзноманигор қабул кунанд ва иттилоъро дар ихтиёрашонгузорад: «Асосан вақте, ки журналистро қабул мекунанд, набояд дастгоҳҳои давлатӣ мактуб пурсанд. Имрӯзҳо журналистро ҳамчун шаҳрванд қабул мекунанд, ки ин нодуруст аст. Ва дар ин тарҳи нав бояд аз ин дидгоҳ ҳимоят шавад.»

Вале аксари намояндагони расонаҳои хабарӣ мегӯянд, ки баҳси гуруҳи корӣ дар парлумон бар сари тарҳи Қонуни васоити ахбори омма ба дарозо кашидааст ва онҳо бим доранд, ки тағйиру иловаҳое, ки ба эътибор гирифта шуданд, боз сарфи назар карда шаванд.

Дар робита ба ин масъала Акрамшо Филалиев, вакили Маҷлиси намояндагон мегӯяд, то замоне, ки онҳо ба ҳар банду фаслу моддаи тарҳи мазкур ба мувофиқа наоянд, дар иҷлосия онро ба овоз нахоҳанд гузошт.

Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи матбуот ва дигар воситаҳои ахбори омма» 14-уми декабри соли 1990, ҳанӯз дар замони Шӯравӣ ба тасвиб расида буд ва то кунун ҳафт маротиба ба он тағйироту иловаҳо ворид карда шудааст.

Мирзонабии Холиқзод

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24384637.html

[b]Дар дидори Абдураҳим Қаҳҳоров, вазири умури дохила бо Дуня Миятович, масъули бахши озодии баёни Созмони Амният ва Ҳамкории Урупо мавзӯъи боздошти чанд рӯзноманигор дар Тоҷикистон ва ҳамкории ниҳодҳои интизомӣ бо васоити ахбори умум матраҳ шуд.[/b]

Ба гуфтаи Маҳмадулло Асадуллоев, сухангӯи вазорати умури дохила хонуми Миятович дар ин дидор ибрози нигаронӣ кард, ки дар зарфи як соли ахир дар Тоҷикистон чанд рӯзноманигор аз ҷониби кормандони ниҳодҳои интизомӣ ва амниятӣ боздошт шудаанд. Вай дар мавриди омилҳои ин боздоштҳо суолҳо кард.

Оқои Асадуллоев афзуд, ки вазири дохила ба ин масъули САҲУ таъкид дошт, ки боздошти ин афрод ба фаъолияти касбии онҳо рабте надошта ва барои иртикоби ҷароими дигар дастгир шудаанд. Оқои Асадуллоев афзуд: «Шояд вазир Ӯрунбой Усмоновро низ дар назар дошт, чунки боздошти оқои Усмонов низ дар робита ба Ҳизби Таҳрир буд.»

[b]Матни пурраи гузоришро бо пахш кардани нишонии зерин дар торномаи мо мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=145]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=145[/url]

Источник:

[b]Дар дидори Абдураҳим Қаҳҳоров, вазири умури дохила бо Дуня Миятович, масъули бахши озодии баёни Созмони Амният ва Ҳамкории Урупо мавзӯъи боздошти чанд рӯзноманигор дар Тоҷикистон ва ҳамкории ниҳодҳои интизомӣ бо васоити ахбори умум матраҳ шуд.[/b]

Ба гуфтаи Маҳмадулло Асадуллоев, сухангӯи вазорати умури дохила хонуми Миятович дар ин дидор ибрози нигаронӣ кард, ки дар зарфи як соли ахир дар Тоҷикистон чанд рӯзноманигор аз ҷониби кормандони ниҳодҳои интизомӣ ва амниятӣ боздошт шудаанд. Вай дар мавриди омилҳои ин боздоштҳо суолҳо кард.

Оқои Асадуллоев афзуд, ки вазири дохила ба ин масъули САҲУ таъкид дошт, ки боздошти ин афрод ба фаъолияти касбии онҳо рабте надошта ва барои иртикоби ҷароими дигар дастгир шудаанд. Оқои Асадуллоев афзуд: «Шояд вазир Ӯрунбой Усмоновро низ дар назар дошт, чунки боздошти оқои Усмонов низ дар робита ба Ҳизби Таҳрир буд.»

Дуня Миятович аз оқои Қаҳҳоров хост, то ин ки вазорати умури дохила барои дифоъ аз ҳуқуқи журнолистон ва фароҳам кардани шароит барои фаъолияти озоди расонаҳо дар Тоҷикистон кумак кунад. Вай афзудааст, ки САҲУ дар навбати худ омодааст, барои рӯзноманигорони тоҷик ва котибони матбуъоти ниҳодҳои интизомӣ давраҳои омӯзишии ҳуқуқӣ баргузор кунад.

[b]Дидори Миятович бо ҷомеъаи маданӣ[/b]

Дуня Миятович, масъули бахши озодии баёни Созмони Амният ва Ҳамкории Урупо барои матраҳ кардани мавзӯъи мушкилоти марбут ба озодии баён дар Тоҷикистон бо мақомот ва ҷомеъаи мадании ин кишвар, вориди Душанбе шудааст.

Вай дар шаби панҷшанбеи 3 ноябр, дар як ҳамоиш дар меҳмонхонаи “Ҳайят”-и шаҳри Душанбе гуфт, ки бо мақомоти давлати Тоҷикистон мушкилоти марбут ба озодии баён дар ин кишварро матраҳ хоҳад кард.

Вай рӯзи панҷшанбе бо намояндагони ҷомеъаи шаҳрвандии Тоҷикистон мавзӯъи озодии баён, дастрасӣ ба манобеъи иттилоъотӣ ва фишору қазияҳои додгоҳӣ болои хабарнигорон ва расонаҳои мустақили ин кишварро матраҳ кардааст.

Ин масъули Созмони Амният ва Ҳамкории Урупо гуфтааст, ки то ҳол дар Тоҷикистон дар роҳи фаъолияти озоди расонаҳо мавонеъи маснӯъӣ вуҷуд дорад. Аммо хонуми Миятович ба таври мушаххас аз мавориди душвориҳо ва мавонеъ барои фаъолияти нашрияҳо ва расонаҳои мустақили Тоҷикистон ном набурд.

Файзинисо Воҳидова, вакили мудофеъи Ӯрунбой Усмонов, хабарнигори бахши ӯзбакии Би-би-сӣ, ки дар мулоқот бо хонуми Миятович ҳузур дошт гуфт, ки дар ин мулоқот қазияи Ӯрунбой Усмонов ва Маҳмадюсуф Исмоъилов, хабарнигори нашрияи мустақили “Нури зиндагӣ” матраҳ шуда ва ин мақоми САҲУ аз озод шудани ин ду хабарнигор ибрози хурсандӣ кардаст.

Аммо ба гуфтаи хонуми Воҳидова, хонуми Миятович ҳукми додгоҳи вилояти Суғд дар қиболи оқои Усмоновро ғайримунсифона хонда ва бовар дорад, ки ин ҳукм бояд лағв шавад, зеро равобити оқои Усмонов бо Ҳизби Таҳрир ҷузви фаъолияти журналистиаш будааст.

Хонуми Миятович гуфт, таъқиби хабарнигор барои фаъолияти касбӣ оқибати хуб надошта ва ин амал маҳдуд кардани озодии баён дар Тоҷикистон аст.

Ин дар ҳолест, ки Файзинисо Воҳидова аз болои ҳукми додгоҳи вилояти Суғд дар қиболи Ӯрунбой Усмонов ба Додгоҳи олии Тоҷикистон шикоят бурдааст.

[b]Вазорати хориҷа: рӯзноманигорон бояд ҳирфаитар шаванд[/b]

Имрӯз 4-уми ноябр Дуня Миятович бо Ҳамрохон Зарифӣ, вазири хориҷа, дидор ва масоили марбут ба вазъи расонаҳои давлатию мустақили Тоҷикистон баррасӣ кардааст.

Давлаталӣ Назриев, сухангӯи ин вазорат гуфт, вазири хориҷаи Тоҷикистон зимни таъкид ба «фароҳам будани заминаҳои ҳуқуқӣ барои фаъолияти озоди нашрияҳо ва расонаҳо дар ин кишвар ба поин будани сатҳи дониши ҳуқуқии рӯзноманигорон ва ғайриҳирфаӣ будани бархе аз онҳо» ишора кардааст.

Оқои Зарифӣ, аз хонуми Миятович хостааст, то Созмони Амният ва Ҳамкории Урупо аз тариқи баргузор кардани мизҳои гирд ва давраҳои омӯзишӣ барои хабарнигорони тоҷик дар ҳалли ин мушкил мусоъидат кунад.

Гуфта мешавад, Дуня Миятович, масъули бахши озодии баёни САҲУ, ҳамчунин, имрӯз Асадулло Раҳмонов, раиси Кумитаи радио ва телевизиюн ва Бек Зуҳуров, раиси Хадамоти алоқаи Тоҷикистон дидору гуфтугӯ кунад.

Интизор меравад, ӯ бо Олим Салимзода ва Акрамшо Фелалиев, намояндагони порлумони Тоҷикистон ва муаллифони пешнависи Қонуни “Воситаҳои ахбори омма” нукоти ин санади ҳуқуқиро баррасӣ кунад.

Аз сӯйи дигар, Хуршеди Атоулло, сардабири нашрияи мустақили «Фараж» дар дидори худ бо Дуня Миятович пешниҳод кардааст, ки дар ин кишвар чопхонаи мустақиле зери сарпарастӣ ё сояи созмонҳои байналмилалӣ таъсис шавад.

Бар асоси қавонини Тоҷикистон созмонҳо ё табаъи хориҷӣ ҳаққи таъсиси ин гуна чопхонаро надошта, аммо дар шаҳри Бишкеки Қирғизистон таҷрубаи таъсиси чопхонае таҳти сарпарастии созмонҳои байналмилалӣ вуҷуд дорад.

Ҳамчунин, намояндагони нашрияҳои мустақил тасмими Вазорати фарҳанги Тоҷикистон мабнӣ ба лағви шаҳодатнома ё муҷаввизи фаъолияти нашрияҳо дар аввали моҳи январи соли ояндаро таҳдиди ҷиддӣ ба озодии баён дар ин кишвар унвон карданд.

Ҳамакнун, нашрияҳо ҳамчун моликияти хусусӣ дар равзанаи ягона дар Кумитаи молиёти Тоҷикистон сабти ном шуда ва маоши ҳадди ақали кормандонро ба 562 сомонӣ расонанд ва молиёти зиёд пардохт кунанд.

Ба эътиқоди масъулони нашрияҳои мустақил, мумкин аст дар пайи ин иқдоми давлати Тоҷикистон дар соли оянда бештари нашрияҳои мустақил аз фаъолият бозмонанд.

Источник: http://www.bbc.co.uk/tajik/institutional/2011/11/111104_mm_osce.shtml

[b]Дуня Миятович, масъули бахши озодии баёни САҲА бо вазири умури дохили Тоҷикистон дидору гуфтугӯ намудааст.[/b]

Меҳвари гуфтугӯи масъули бахши озодии баёни САҲА бо Абдурраҳим Қаҳҳоров роҷеъ ба озодиҳои матбуот дар Тоҷикистон будаст.

Дуня Миятович зимни дидори худ бо Абдурраҳим Қаҳҳоров, вазири умури дохилии Тоҷикистон аз боздошти хабарнигорон дар вақтҳои ахир ва фишор ба матбуот изҳорӣ нигаронӣ кардааст. Вай аз мақоми тоҷик хостааcт ба фаъолияти озоди матбуот ва ҳимоя аз ҳуқуқи рӯзноманигорон мусоидат намояд.

Муҷрим донистани Урунбой Усмонов ва Муҳаммадюсуф Исмоилов аз сӯи додгоҳи вилояти Суғд аз мавзӯъҳои матруҳа дар дидору гуфтугӯҳои Дуня Миятович, намояндаи САҲА дар умури матбуот бо мақомоти Тоҷикистон, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва созмонҳои хабарнигорӣ дар Душанбе буд.

Дуня Миятович, намояндаи Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо дар умури матбуот зимни сафари дурӯзаи худ ба Тоҷикистон, бо вазири умури хориҷии Тоҷикистон Ҳамроҳхон Зарифӣ, инчунин намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва созмонҳои хабарнигорӣ низ мулоқотҳо анҷом додааст.

Вай борҳо барои дифоъ аз ҳуқуқи журналистони тоҷик, аз ҷумла Муҳаммадюсуф Исмоилов, хабарнигори “Нури зиндагӣ” ва Урунбой Усмонов, хабарнигори бахши узбакии Би-би-сӣ садо баланд кардааст. Вай бо пахши чандин изҳорот аз мақомоти Тоҷикистон хоста буд, ки ин ду хабарнигори тоҷикро раҳо ва “сафед” кунанд.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24382077.html

[b]Хабарнигори маҳаллии ҳафтаномаи «Нури зиндагӣ» дар ноҳияи Ашт — Муҳаммадюсуф Исмоилов ва хабарнигори бахши ӯзбакии «Би-би-си» дар вилояти Суғд — Ӯрунбой Усмонов бо ҳамроҳии вакилони дифоашон аз болои додгоҳи шаҳри Хуҷанд ва вилоят ба Додгоҳи Олӣ арзу шикоят бурдаанд. Дар ин бора ба TojNews вакилони дифоъ — Муҳаббат Ҷӯраева ва Файзинисо Воҳидова хабар доданд.[/b]

Ин ҳам дар ҳолест, ки вакили мудофеи Исмоилов — Муҳаббат Ҷӯраева ҳукми додгоҳро аз нуқтаи назари ҳуқуқшиносӣ бори дигар «адолатона» унвон карда, гуфт, ки барои содир гаштани ҳукми башардӯстонаву боадолатона иштироки намояндагони созмонҳои дифоъ аз ҳуқуқи байналмиллалӣ, ВАО-и дохиливу бурунмарзӣ дар ҷараёни мурофиаи додгоҳӣ низ таъсири бевоситаи хешро гузошта тавонист, чун иллати аслии он ҳамраъйии журналистон буд.

Ҳамзамон, ҷоиз ба қайд аст, ки ҳини озодии Исмоилов дар таърихи 14-уми октябри соли равон вакили ӯ дар сӯҳбат ба TojNews гуфта буд, ки «доир ба ин қазия ба додгоҳи болоӣ арз нахоҳад кард». Аммо бо гузашти наздики як моҳ, Муҳаббат Ҷӯраева дубора мехоҳад доир ба қазияи мазкур шикоёт бубарад: — Нахуст, чун таъкид карда будам, макони баргузории мурофиа, ки воқеъ дар Муассисаи тафтишотии ЯТ 9/2 (СИЗО)-и шаҳри Хуҷанд гузаронида шуд, моро қаноатманд намесохт, дуюм, сарфи назар аз он, мо бо ҳукми додгоҳ розӣ буда наметавонем, чун зимни ҷараёни тафтишоти пешакӣ ва мурофиаи додгоҳӣ айби журналист аз рӯйи чаҳор моддаи КҶ ҶТ — 135, 136, 189 ва 250 қисми 1 ва 2, ки ба ӯ пешниҳод гардида буданд, исботи хешро наёфтанд.

Вале сабаби аслии хостори дубора бознигарии ҳукми Исмоилов аз ҷониби додгоҳро вакили дифоъ ба нафақаи ночизи он рабт медиҳад.

«Муҳаммадюсуф Исмоилов ҳамагӣ 52 сомонӣ нафақа ба даст меорад, пардохти ҷаримаи ба ӯ аз ҷониби додгоҳ таъйиншуда 35 ҳазор сомониро ташкил медиҳад, ки супоридани он аз ҷониби хабарнигори маҳаллии «Нури зиндагӣ» ғайриимкон аст»,- изҳор дошт Ҷӯраева.

Аммо бояд гуфт, ки агар аз рӯйи нафақаи 52 сомонии бадастмеовардаи Исмоилов ҳисобу китоб намоем, бояд ӯ 35 ҳазор сомониро пас аз 57 сол баргардонад. Вале барои ин Исмоиловро зарур аст, ки нафақаашро ба ҳеҷ куҷо масраф накарда, гушнаву ташна ва ҳамзамон, оилаашро таъмин насохта, онро ҷамъ намояд. Дар ҳоле ки имрӯз он нафақаи Исмоилов, ҳатто, барои худаш ҳам намерасад ва бар замми ин, бо 3 соли маҳрумият аз фаъолияти рӯзноманигорӣ онро пардозад.

Дар робита ба ин, Файзинисо Воҳидова — вакили дифои Ӯрунбой Усмонов афзуд, ки онҳо аз ҳукми баровардаи додгоҳ нисбати Усмонов, ки ба муддати 3 соли зиндонӣ маҳкум намуда, ҳамзамон, бар асоси Қонуни авф ӯро аз иҷрои ҷазо раҳо кардааст, норизо ҳастанд:

— Агарчанде тибқи муқаррароти Қонуни авф зерҳимояам — Ӯрунбой Усмонов аз толори додгоҳ озод шуда бошад ҳам, вале мо аз ин ҳукм, умуман, розӣ нестем. Аслан, мо талаб карда будем, ки бегуноҳии ӯ эътироф карда шавад, чунки тамоми амали Усмонов ба фаъолияти касбияш вобаста буд.

Ҳамзамон, Воҳидова гуфт, ки агар Додгоҳи Олӣ арзу шикояти Усмоновро қонеъ нагардонад, онҳо маҷбуранд, ки баҳри дарёфти адолат ба додгоҳҳои байналмилалӣ муроҷиат намоянд. Ӯрунбой Усмонов низ бар ин назар аст, ки «Мо то ба охир мурофиаро мебарем ва бегуноҳиамро собит месозем. Ва агар нашуд, барои дунболаи дарёфти адолати додгоҳӣ хоҳем буд, ҳатто, то Кумитаи СММ оид ба ҳуқуқи инсон шикоят бубарем».

Қайд кардан ба маврид аст, ки тибқи меъёрҳои қонунгузорӣ, шикояти кассатсионӣ давоми ду моҳ метавонад мавриди баррасӣ қарор гирад.

Дар ҳамин ҳол, ҳафтаи гузашта масъули бахши озодии баёни Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо (САҲА) — Дуня Миятович бо сафари дурӯзааш вориди кишвари Тоҷикистон шуда, бо намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва созмонҳои хабарнигорӣ мулоқот орост.

Яке аз мавзӯъҳои матраҳгардидаи нишасти Дуня Миятович дар пойтахти кишвар доир ба қазияи Ӯрунбой Усмонов ва Муҳаммадюсуф Исмоилов аз сӯйи додгоҳи вилояти Суғд буданд.

Ӯ аз норизоии ин ду хабарнигор аз ҳукми додгоҳ ва аз болои эшон шикоят бурдани онҳо изҳори хушнудӣ намуда, умедвор аст, ки зинаи болоии додгоҳ низ ин ҳукми, ба гуфтаи ӯ, «ноадолатона»-ро лағв созад.

Ҳамзамон, таърихи 5-уми октябри соли равон Дуня Миятович бо вазири корҳои дохилии Тоҷикистон Абдураҳим Қаҳҳоров дидору гуфтугӯ анҷом дода, мавзӯи сӯҳбат роҷеъ ба озодиҳои матбуотро дар Тоҷикистон матраҳ кардааст. Номбурда аз вазъи озодии баён ва фишор барои хабарнигорон дар кишвари Тоҷикистон изҳори нигаронӣ намуда, хостори мусоидати мақомоти зидахл бо ВАО шудааст.

Ёдрас мешавем, ки хабарнигори маҳаллии ҳафтаномаи «Нури зиндагӣ» дар ноҳияи Ашт — Муҳаммадюсуф Исмоиловро масъулони мақомоти ҳифзи ҳуқуқи вилояти Суғд таърихи 23-юми ноябри соли 2010-ум боздошт намуда, тибқи ҳукми додгоҳ аз рӯйи 4 моддаи КҶ ҶТ — тӯҳмат, таҳқир, барангехтани кинаю адовати миллӣ, нажодӣ, маҳалгароӣ ва ё динӣ, инчунин, тамаъҷӯйӣ муҷозот шуда буд.

Ва пас аз деринтизориҳо — 10 моҳу 26 рӯз, шоми 14-уми октябри соли равон, соати 17:15 дақиқа аз «СИЗО»-и шаҳри Хуҷанди Шимоли Тоҷикистон бо ҷаримабандии 52 ҳазор сомонӣ ва бинобар давоми 11 моҳ сипарӣ намудани боздоштгоҳ 17 ҳазору 500 сомонии он коҳиш дода шуда, тибқи ҳукми додгоҳ хабарнигор муваззаф шуд, ки 35 ҳазор сомонӣ ҷарима биспорад ва бар замми ин, бо 3 соли маҳрумият аз фаъолияти рӯзноманигорӣ озод карда шуд.

Дар ҳамон шабу рӯз додгоҳи вилояти Суғд хабарнигори бахши ӯзбакии «Би-би-си» — Ӯрунбой Усмоновро ба 3 соли зиндонӣ маҳкум намуда, вале дар асоси Қонуни авф ӯро аз иҷрои ҷазо раҳо кардааст. Ӯ таърихи 13-уми июни соли равон аз ҷониби мақомоти ҳифзи ҳуқуқи вилояти Суғд ба иттиҳоми узвият дар созмони мамнӯъ ва ифротгарои «Ҳизб-ут-таҳрир» боздошт гардида буд ва пас аз як моҳ номбурда бо шарти тарк накардани қаламрави кишвар то замони эълони ҳукми додгоҳ озод карда шуд.

Бояд гуфт, ки парвандаи ҷиноии Ӯрунбой Усмонов бо парвандаи ҷиноии 4 нафари гумонбаршуда ба узвият дар созмони «Ҳизб-ут-таҳрир» ба як истеҳсолот ҳамроҳ карда шуда буд.

Вале дар ҳамин ҳол, Ҳукумати Бритониё аз озодии Ӯрунбой Усмонов изҳори хушнудӣ карда, лек аз «адолатона будани ҳукми додгоҳ шубҳа дорад».

Ҷамшед МАЪРУФ, TojNews

Источник:

[b]Дуня Миятович, намояндаи Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо дар умури матбуот бо сафари дурӯза вориди Тоҷикистон шуда, бо намояндагони ҷомеаи шащрвандӣ ва созмонҳои хабарнигорӣ мулоқот кард.[/b]

Муҷрим донистани Урунбой Усмонов ва Муҳаммадюсуф Исмоилов аз сӯи додгоҳи вилояти Суғд аз мавзӯъҳои матруҳа дар дидору гуфтугӯҳои Дуня Миятович, намояндаи САҲА дар умури матбуот бо мақомоти Тоҷикистон, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва созмонҳои хабарнигорӣ дар Душанбе аст.

Хонум Миятович аз норозӣ будани ин ду хабарнигор аз ҳукми додгоҳ ва шикоят бурдани онҳо изҳори хушнудӣ карда, интизор дорад, ки зинаи болоии додгоҳ ин ҳукми ба гуфтаи ӯ “ноодилона”-ро лағв кунад.

Дуня Миятович, панҷшанбеи сеюми октябр дар Душанбе бо намояндагони созмонҳои хабарнигорӣ дидору гуфтугӯ кард. Қироншоҳи Шарифзода, раиси Иттиҳодияи ҷамъиятии журналистони Тоҷикистон, ки дар ин нишаст ширкат дошт, гуфт, масъалаи дастрасии мардум ба иттилоот, аз ҷумла муносибати ниҳодҳои давлатӣ ба расонаҳои хабарӣ аз мавзӯъҳои меҳварии ин мулоқот буд.

Ӯ афзуд: “Дар ин мулоқот аслан масоили муносибати давлат бо воситаҳои ахбори омма, бахусус, муроҷиати мансабдорон ба додгоҳ, ки дар ин авохир афзудааст, баррасӣ шуд. Ба қавли ҳозирон ин мавзӯъҳо бештар ҷанбаи шахсӣ доранд, то он ки давлатӣ. Вале метавонад муносибати давлат бо расонаҳоро бозгӯ кунад. Ҳамчунин, мавзӯи дигар масъалаи дастрасии хабарнигорон ба иттилооот буд.”

Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани милли расонаҳои мустақили Тоҷикистон, гуфт, ба иловаи мурофиаҳои додгоҳӣ масъалаи дастрасии хабарнигорон ба иттилоот аз сӯи мақомоти давлатиро дар ин баҳс дар миён гузоштааст, то Дуня Миятович фардо ин мавзӯъҳоро дар мулоқотҳояш бо мақомоти давлатӣ матраҳ кунад.

Вай гуфт: “Мавзӯи таҳаммулнопазирии мансабдорони давлатӣ нисбат ба ошкоргӯии расонаҳои хабариро матраҳ кардам. Ҳамчунин, мушкилоти дастрасии хабарнигорон ба иттилоот, ки бидуни иҷозаи вазир ё роҳбари корхона дастрас кардан ғайримумкин аст. Зеро ин мавзӯъ дар ин чанд соли охир ба як мушкили умда табдил шудааст. Дар ин мулоқот аз хонум Миятович хостем, ки ҳамин мавзӯъро дар гуфтугӯ бо мақомоти давлат матраҳ кунад, то мушкили хабарнигорон то ҷое осон шавад.”

Дуня Миятович, намояндаи САҲА дар умури расонаҳо қарор аст фардо бо мақомоти Вазорати хориҷаи Тоҷикистон, раҳбарони Кумитаи радио ва телевизон, ҳамчунин хадамоти мухобирот мулоқот кунад.

Вай борҳо барои дифоъ аз ҳуқуқи журналистони тоҷик, аз ҷумла Муҳаммадюсуф Исмоилов, хабарнигори “Нури зиндагӣ” ва Урунбой Усмонов, хабарнигори бахши узбакии Би-би-сӣ садо баланд кардааст. Вай бо пахши чандин изҳорот аз мақомоти Тоҷикистон хоста буд, ки ин ду хабарнигори тоҷикро раҳо ва “сафед” кунанд.

Зулфиқори Исмоилиён

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24379869.html