Ҷомеаи журналистӣ: Танзими қонунии блокировкаи сайтҳо ба роҳ монда шавад

[b]Конференсияи ҷумҳуриявӣ, ки аввали моҳи равон зери унвони «Озодии баён ва сарнавишти ВАО-и мустақил дар Тоҷикистон» сурат пазируфт, ахиран сил-силаи тавсияҳоеро таҳия намуда, фардо барои баррасӣ ба ҳукумат ва панҷ вазорати кишвар пешниҳод хоҳад кард.[/b]

3-юми майи соли 2012 бо ҳузури беш аз 115 нафар роҳбарони ташкилотҳои журналистӣ, воситаҳои ахбори чопиву электронии давлатӣ ва мустақил, коршиносони соҳа, намояндагони ташкилотҳои байналхалқӣ ва журналистон аз тамоми минтақаҳои ҷумҳурӣ конференсияи ҷумҳуриявӣ доир гардид. Ҳамойиш бо ибтикори Шӯрои ВАО-и Тоҷикистон ва ҳамдастиву шарикии тамоми созмонҳои журналистӣ, аз ҷумла Иттифоқи журналистони Точикистон, Анҷумани миллии васоити ахбори оммаи мустақили Тоҷикистон, Медиа- алянси Тоҷикистон, Анҷумани рӯзноманигорони форсизабон «Афрӯз», ташкилотҳои ҷамъиятии «Журналист», «ИНДЕМ» ва «Хома», фонди ҷамъиятии «Ташаббуси шаҳрвандии сиёсати интернет» сурат пазируфт. Иштироккунанадагон дар чор бахш муҳимтарин проблемаҳои мавҷудаи соҳаро баррасӣ намуда, тавсияҳои мазкурро пешниҳод сохтанд:

1. Иқдоми президенти ҷумҳурӣ Эмомалӣ Раҳмон дар мавриди дастур ба Вазорати адлия ҷиҳати хориҷ намудани моддаҳои 135 ва 136 аз Кодекси ҷиноӣ боиси хушнудист. Дар баробари ин тавсия шуд, ки ташкил ва фаъолияти гурӯҳи кории ҳукуматӣ оид ба ин масъала шаффоф ва бо иштироки намояндаҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ба роҳ монда шавад. Инчунин қайд гардид, ки декриминализатсия на фақат ба моддаҳои 135 ва 136 КҶ-и ҶТ дахл дорад, балки боз ба 6 моддаи дигари қонунгузории ҷиноятӣ низ марбут аст, ки онҳо ҳам бояд мавриди назар бошанд. Тавсия шуд, ки ҳангоми ғайриҷиноӣ кардани моддаҳои марбут ба диффаматсия таҷрибаи давлатҳои дигар, хусусан, Украина дар мавриди вориди махдудият оид ба пешниҳоди даъвоҳо аз ҷониби шахсони мансабдор мавриди омӯзиш қарор гирад;

2. Солҳои охир ба додгоҳ кашида шудани ВАО-и мустақил нигаронии ҷомеаи журналистиро ба бор овард. Аз ин хотир тавсия шуд, ки таъсиси ниҳоди махсуси ташхиси забонию ҳуқуқӣ барои баррассии масоили таҳқир ва тӯҳмат зарур аст. Инчунин қонунгузор бояд дар қонунгузории шаҳрвандӣ ҳаҷми маблағи ҳадди аксари товони зарари маънавиро муайян намуда, пардохти боҷи далатиро барои рӯёнидани зарари маънавӣ пешбинӣ намояд;

3. Иштирокчиёни конференсия бар онанд, ки лоиҳаи қонуни нав «Дар бораи ВАО» бояд ҳарчӣ зудтар қабул гардад. Дар замина тавсия мешавад, ки дар қонуни нав масъалаҳои ташкиливу ҳуқуқии фаъолияти ВАО (хусусан бақайдгирӣ), масъулият барои поймол намудани озодии сухан мушаххас карда шавад, меъёрҳои «сарчашмаи ахбор», «ҷавоб», «раддия» мушаххас баён шавад ва дар матни қонун мафҳумҳои «танқид», «шахсияти шинохта» (публичная фигура), «ақида» ва «баҳои якҷониба» (оценочное суждение) шарҳ дода шавад;

4. Бо мақсади муайяну мушаххас намудани сарнавишти ВАО-и электронии мустақил ва ворид кардани тағйиру иловаҳо ба Барномаи давлатии гузариш ба пахши рақамӣ дар Тоҷикистон аз ҳисоби намояндагони мақомоти давлатии дахлдор, ВАО-и мустақили электронӣ, ташкилоти ҷамъиятии соҳа ва коршиносони мустақил гурӯҳи якҷояи корӣ таъсис дода шавад;

5. Танзими базаи ҳуқуқии гузариши Тоҷикистон ба пахши рақамӣ, воридкунии тағйироту иловаҳои лозима ба қонунҳои амалкунанда ва ба тартибдарории онҳо оғоз гардад;

6. Чорабиниҳои тахассусиро барои бозингарони давлативу ғайридавлатии соҳа вусъат дода, иттилоотонии аҳолӣ доир ба гузариш ба пахши рақамӣ бо роҳи таҳияи силсилаи барномаҳои радиотелевизионӣ, роликҳои иҷтимоӣ, чопи матолиб дар ВАО ва ғ. таъмин карда шавад;

7. Вобаста ба ҳолати феълии иҷрои Меъёрҳои ахлоқии фаъолияти журналистӣ ба созмону иттиҳодия ва ҷомеаи журналистии кишвар тавсия мешавад, ки раванди ҳамбастагӣ ва ҳамраъйиро идома дода, роҳбурди нави фаъолиятро коркард намоянд;

8. Воситаҳои ахбори омма ҳангоми қабули кормандон дар баробари шартномаи меҳнатӣ ҷиҳати риояи Меъёрҳои ахлоқии фаъолияти журналистӣ низ ҳуҷҷат (санад) ба имзо расонанд;

9. Риоя накардани ҳуқуқҳои муаллифӣ, истифодаи ғайриқонунии ахбор аз нахустсарчашмаҳо, бо аломатҳои махсус ҷудо накардани матлабҳои таблиғотӣ аз мушкилоти умдаи соҳа боқӣ монда, таҳлили амиқи вазъияти бавуҷудомада, коркарди пешниҳодот ва имзои созишнома миёни ВАО дар ду моҳи наздикро тақозо мекунад;

10. Мутахассисони соҳаи Технологияҳои иттилоотӣ ва коммуникатсионӣ ба гурӯҳи корие, ки дар назди Маркази миллиии қонунгузории назди президенти Тоҷикистон оид ба омӯзиши таҷрибаи ҷаҳонӣ доир ба танзими фаъолияти Интернет таъсис шудааст, ҷалб карда шаванд;

11. Таҷрибаи пешқадами ҷаҳонӣ доир ба танзими муносибатҳо дар Интернет, аз ҷумла таҷрибаи Олмон ва ИМА омӯхта шуда, натиҷаҳои он дар такмили қонунгузории Тоҷикистон истифода шаванд;

12.Танзими қонунии боздоштани (блокировка)-и сайтҳо ба роҳ монда шавад ва дар ин замина тартиби пешазсудӣ ва аз ҷониби суд боздоштани сайтҳо муқаррар карда шавад;

Қарор аст, ин тавсияҳо фардо ба ҳукумат ва 5 вазорату идораҳои дахлдор ироа шавад.

Источник: http://www.ozodagon.tj/g/item/16412-ҷомеаи-журналистӣ-танзими-қонунии-блокировкаи-

Қадрдонӣ аз ҷонбохтагони сухан ва хабар дар соли 2011

[b]Номи 70 журналисте, дар соли 2011 ҳангоми иҷрои рисолати худ кушта шудаанд, дар Осорхонаи Newseum абадӣ гардид.[/b]

Иловаи номҳои нав ба феҳрасти журналистони кушташуда як маросими ғамангез ва ҳамзамон ифтихоромезе буд, ки шояд дар ватани журналистони шаҳид, ба монанди Афғонистон, Озарбойҷон, Ироқ, Покистон, Русия ва ғайра баргузор нагашта бошад. Ин ҷо ҳамаи онҳоеро ёд карданд, ҳангоми иҷрои вазифаи журналистии худ дар соли 2011 ҳаёти хешро бохтаанд.

Крис Веллс, ноиб-президенти пешини созмони Freedom Forum, ки аз озодии матбуот дифоъ мекунад, раҳбари маросиме буд дар назди девори ёдбуди Осорхонаи журналистика дар Вашингтон, пойтахти Иёлоти Муттаҳида. Вай гуфт, ин 70 нафарро садоқат ба пешаи журналистӣ имрӯз дар ин ҷо ба ҳам овард: «Онҳо ба забонҳои гуногун ҳарф мезаданд, дар риштаҳои мухталифи хабарнигорӣ кор мекарданд. Бархе аз онҳоро миллионҳо нафар дар барномаҳои шомгоҳии ахбор медиду мешинохт, номи бархи дигар номаълум мемонд. Бархе хатари бевоситаро медонистанд, аммо аксари онҳо ғофилгир шудаанд. Хислате, ки онҳоро муттаҳид мекард, садоқат ба кори журналистӣ буд ва ҳақиқаташ ин аст, ки онҳо хеле зуд моро тарк карданд.”

Бино бар иттилоҳи Нюзей, шакли тағйирхӯрдаи Музейи журналистикаи Иёлоти Муттаҳида, ҳафт хабарнигор соли гузашта дар Ироқ ҳангоми гузоришдиҳӣ кушта шуданд. Ин кишвар яке аз хатарноктарин ҷои дунё барои журналистон унвон шудааст. Дар байни онҳо Ҳилол Аҳмадии 50-сола низ ҳаст, ки бештар дар мавзӯи фасоди молӣ ва маъмурӣ менавишт. Ӯро бо даҳҳо тири пулемет дар моҳи феврал, замоне куштанд, ки аз хонааш мебаромад.

Сабоҳ ал-Бозӣ, хабарнигори телевизиони “Ал-Арабия” дар бинои ҳукумати маҳаллӣ дар Тикрит аз таркиши бомб ба ҳалокат расид. Вай 30-сола буд.

Дар соли гузашта ҳафт журналисти покистонӣ кушта шуданд, ки дар ин маросим аз ҳар яки онҳо ном бурда шуд.

• Насруллоҳхон Афридӣ,
• Валихон Бобур,
• Шафиуллоҳ Хон,
• Исфандиёр Обид Навид,
• Файсал Қурайшӣ,
• Ҷовид Носир Ринд,
• Сайид Салим Шаҳзод.

Шаҳзоди 40-сола дар бораи пайвандҳои ниҳони байни нерӯҳои баҳрии Покистон ва шабакаи ал-Қоида менавишт ва моҳи майи соли гузашта ҷасади ӯ дар ҷанубушарқи Исломобод пайдо шуд. Полис мегӯяд, дар он осори шиканҷа ба назар мерасид. Шаҳзод, мудири дафтари нашрияи интернетии Asia Times Online, ки дар Ҳонг Конг марказ дорад, пас аз ду рӯзи чопи мақолааш дар бораи ҳамлаи ал-Қоида ба пойгоҳи нерӯҳои баҳрӣ дар Карочӣ бо эътироз аз боздошти афсаре, ки гуфта мешуд бо ин шабака дар робита аст, бенишон гашт. Радиои “Машъал”, бахше аз Радиои Аврупои Озод-Радиои Озодӣ хабар дода буд, ки Шаҳзод аз таҳдиди кормандони хадамоти ҷосусии Покистон шиква мекард.

Нависандаи саршинос ва хабарнигори Бахши озарии Радиои Аврупои Озод-Радиои Озодӣ, Рафиқ Тақӣ низ дар миёни онҳое буд, ки номашон ҷовидона дар девори ёдбуд сабт хоҳад гашт. Тақии 61-сола баъд аз чанд зарбаи корди ҳамлавари номаълум дар моҳи ноябри соли гузашта дар бемористони Боку ҷон дод. Мунаққиди исломи сиёсӣ дар Озарбойҷон ва режими исломӣ дар Эрон пеш аз марг гуфт, фикр мекунад, барои мақолаҳояш дар бораи ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Исломӣ ҳадаф қарор гирифтааст.
Ҳоҷимурод Камолов, журналисти номдори Доғистон, ҷумҳурие дар Қафқози Шимолии Русия буд. Вай ҳафтаномаи “Черновик”-ро ба нашр мерасонд ва дар бораи бадрафтории полис бо гумонбарони ошӯби исломӣ, ки аз Чеченистон бархоста, ба ҳама минтақа паҳн шудааст, зиёд менавишт. Шахсони ниқобпӯш ӯро дар дами дари коргоҳаш ҳадафи тир қарор доданд.

Бо номҳои нав шумораи чеҳраҳои девори ёдбуд дар Вашингтон, ки аз соли 1837 бунёд шудааст, ба 2 156 нафар расид. Аз Тоҷикистон дар ин девори таърих номи инҳо забт шудааст:

• Олим Абдулов
• Муҳиддин Олимпур
• Ширинҷон Амирҷонов
• Тоҳирҷон Азимов
• Мухтор Бугдиев
• Ҷамшед Давлатмамадов
• Таваккал Файзуллоев
• Саидҷон Фахриддинов
• Хушвахт Ҳайдаршо
• Ҳамидҷон Ҳакимо
• Филолишо Хилватшоев
• Тӯра Қобилов
• Шарофуддин Қосимов
• Хушвақт Муборакшоев
• Виктор Никулин
• Махсум Олимӣ
• Эмма Подобед
• Давлаталӣ Раҳмоналиев
• Аркадий Рудерман
• Табаралӣ Саидалиев
• Пиримқул Сатторӣ
• Кишварой Шарифова
• Муродулло Шералиев
• Зуҳуриддин Суярӣ
• Зикрулло Валиев
• Cаидмурод Ёров
• Олимҷон Ёрасонов
• Олим Заробеков

Аксари онҳо дар солҳои ҷанги дохилӣ ва нооромиҳои баъдии Тоҷикистон кушта шудаанд.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24580822.html

Коршинос: «Ягона василае, ки озодии суханро пурра таъмин мекунад, муттаҳидии худи журналистон аст»

[b]Ҳамасола рӯзи 3-ми май журналистони тоҷик, Рӯзи озодии суханро ҷашн мегиранд. Дар назар аст, ки намояндагони воситаҳои ахбори оммаи вилояти Суғд, рӯзи 5 майи соли равон, дар «Кохи матбуот» ин рӯзро бо дастгирии намояндагони мақомоти Суғд ва созмони ОБСИ таҷлил хоҳанд кард.[/b]

Вале як назарпусие, ки мо оид ба ҷойгоҳи озодии баён дар кишвар миёни журналистони суғдӣ доир намудем, собитгари он буд, ки назарҳо дар ин бора мухталифанд. Суоле ки мо бо чанде аз коршиносон ва журналистон дар миён гузоштем ин буд: Оё шумо то куҷо дар фаъолияти худ озодии баёнро эҳсос мекунед?

[b]Матни пурраи гузоришро дар торномаи мо бо пахш кардани нишони зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=191]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=191[/url]

TojNews

Источник:

Коршинос: «Ягона василае, ки озодии суханро пурра таъмин мекунад, муттаҳидии худи журналистон аст»

[b]Ҳамасола рӯзи 3-ми май журналистони тоҷик, Рӯзи озодии суханро ҷашн мегиранд. Дар назар аст, ки намояндагони воситаҳои ахбори оммаи вилояти Суғд, рӯзи 5 майи соли равон, дар «Кохи матбуот» ин рӯзро бо дастгирии намояндагони мақомоти Суғд ва созмони ОБСИ таҷлил хоҳанд кард.[/b]

Вале як назарпусие, ки мо оид ба ҷойгоҳи озодии баён дар кишвар миёни журналистони суғдӣ доир намудем, собитгари он буд, ки назарҳо дар ин бора мухталифанд. Суоле ки мо бо чанде аз коршиносон ва журналистон дар миён гузоштем ин буд: Оё шумо то куҷо дар фаъолияти худ озодии баёнро эҳсос мекунед?

Алишери Толиб, хабарнигори мустақил аз маркази Суғд дар робита ба ин суол чунин ибрози назар кард:

-Пеш аз ҳама зимни фаъолияти корӣ дар расонаҳо, ман озодии баёнро аввалан эҳсос мекунам. Чун масалан имрӯз қонунҳои Тоҷикистон ва Сарқонуни кишвар ба мо озодии баёнро кафолат додаст. Фикр мекунам, ки агар хабарнигор дар такя ба қонунҳо ва Сарқонун амал кунанд, ин озодиро бештар эҳсос мекунад. Вале ҳангоми фаъолияти корӣ фишор ва ё барои озодбаёнӣ таҳдиду фишор мешавад, яъне албатта ин ҳолатҳо дида мешавад.

Аммо имрӯз як ҳолати аҷиб дар ҷомеа ба миён омадааст. Махсусан бештари вақт ба худи хабарнигор фишор оварда намешавад, зеро вақте ба хабарнигорон фишор меоранд, онҳо аз ҳар ҷониб ҳимоят мешаванд. Бештар аз сӯи созмонҳои байналмиллалӣ дифоъ аз ҳаққи хабарнигорон дида мешавад. Аммо бештар қаҳрамонҳои худи хабарнигорон боиси фишору таҳдидҳо аз сӯи мақомот ва дигар афроди ҷомеа қарор мегиранд, ки ин бисёр боиси нигаронӣ аст -мегӯяд рӯзноманигори ҷавон Алишер.

-Аз ин лиҳоз ҳар хабарнигор, хосса шахсан банда баъди он, ки ягон мақола ва ё матлаб менависам, аз фаъолияти минбаъдаи қаҳрамони худ нигарон мешавам. Пас аз он ки суханҳои онҳоро нашр мекунем, оё кафолат ҳаст то онҳо аз сӯи ягон нафар фишор ва ё мавриди озор қарор нагиранд? Ин аст бештар мавриди нигаронкунанда дар озодии баён.

Аммо дар ин маврид Маъсуми Муҳаммадраҷаб хабарнигори радиои «Озодӣ» дар вилояти Суғд чунин мегӯяд:

-Дар давоми фаъолияти кории худ ман маҳдудияти озодии баёнро чандон ҳис намекунам. Аммо дар сурати умум бигӯям барои хабарнигоре, ки мехоҳад воқеъан як мақолаи таҳқиқотӣ нависад ва ё барномаи таҳқиқотию таҳлилӣ кунад имкон ҳаст, фазои мо то дараҷае маҳдуд нест. Барои таълифи мақолаву омода кардани гузоришҳо дарҳо боз аст. Танҳо барои ин журналист бояд заҳмат кашад, ҷустуҷӯ намояд, яъне аз баён кардани проблемаҳо наҳаросад.

Ҳаминро низ қайд бояд кард, ки озодии баён дар марказ нисбатан фарозтар аст, нисбат ба марказҳои вилоятҳо. Ва ба навбати худ назар ба марказҳои вилоят, фазои озодии баён дар маҳалҳою ноҳияҳо маҳдудтар аст. Хусусан дар бархе аз ҷамоатҳо. Шояд аз он ҷиҳат, ки фазои зиндагӣ дар марказ озод аст. Аммо дар маҳаллҳо худи фазо маҳдуд аст. Вақте, ки худи фазо маҳдуд шуд, пас озодии баён ҳам буда наметавонад. Озодии баён вобаста аст аз худи фазои иқтисодию иҷтимоии мардум, ки он ҷо зиндагонӣ мекунанд-

Вале Дилбар Самадова, коршинос дар ин хусус чунин назар дорад:

-Ҳар нафаре, ки худро журналист ҳисоб мекунад, ман гумон мекунам, ки боби якуми Сарқонун басанда аст, ки давлати мо демократӣ эълон шудааст.

Ва ҳар нафаре, ки як зарра худро инсони комилҳуқуқ эътироф мекунад, бояд аз рӯи ҳамин чиз амал кунад, ки ӯ дар давлати демократӣ фаъолият мекунад ва вобаста ба ин қонунгузориҳои кишварро риоя кунад.

Бештар ман гумон мекунам, ки дар кишвар бахусус дар вилояти Суғд озодии баён вуҷуд дорад. Вале на ҳар як журналист аз ҳамин чиз истифода мекунад. Яъне на ҳар як журналист аз ӯҳдаи корӣ худ баромада наметавонад. Ин як камбудӣ аст. Яъне ман дар назар дорам бештар эҳсос мешавад худсензура. Мо худамонро худамон зери ин ё он фишор қарор медиҳем — мегӯяд Дилбар Самадова.

Ба ҳар ҳол нисбат ба солҳои пештара имрӯз воқеъан озодии сухан эҳсос мешавад. Ман дар назар дорам расонаҳои мустақиле, ки дар ҷумҳурӣ нашр мешаванд. Хеле маводҳое ба нашр мерасад, ки ҷавобгӯи талаботи демократӣ аст.

Вале як чизи дигареро қайд қардан мехоҳам, ки имрӯз мутаассифона баъзе аз қонунҳое, ки фаъолияти журналистро танзим мекунанд, ҷавобгӯи давлати демократӣ нестанд. Новобаста аз он, ки Президенти кишвар дар вохӯрӣ бо журнавлистон баъзе чизҳоро ишора кард ва ваъда ҳам дод, ки дар қонунгузорӣ баъзе дигаргуниҳо бояд дароварда шавад.

Дилбар Самадова мегӯяд: -Аммо бо вуҷуди ин ман гумон мекунам, ки ягона чизе, ки озодии сухани моро пурра таъмин мекунад, муттаҳидии худи журналистон аст. Агар худи журналистон муттаҳид шаванд ва ҳуқуқҳои худро аз рӯи қонун истифода кунанд, пас вазифаи худро дар назди ҷомеа адо карда метавонанд.

Моҳирахон Хоҷаева.

Источник: http://www.tojnews.org/taj/index.php?option=com_content&task=view&id=25303

Хабарнигори «Сафина»: Ҳамла ғофилгирона ва тунд буд

[b]Наздикони Далер Шарифов, хабарнигори телевизиони «Сафина», мегӯянд, мақомот яке аз ҳамлавронро боздошт кардаанд.[/b]

Далер Шарифов , хабарнигори шабакаи «Сафина» ва аз масъулони созмони сабтиномнашудаи «Қадам ба қадам» шоми 7-уми май дар наздикии бинои сафорати Русия, дар маҳаллаи 82-юми Душанбе, аз тарафи афроди ношинос мавриди ҳамла қарор гирифтааст.

Ӯ, дар ҳоли ҳозир дар бемористони Қарияи болои пойтахт таҳти табобати пизишкон қарор дорад, дар як сӯҳбат бо Радиои Озодӣ гуфт, ин ҳамла ба ҳадде ғофилгирона ва тунд ба вуқӯъ пайваст, ки ӯ натавонистааст мутаваҷҷеҳи сурати ҳамлаварон бишавад. «Вақте ба ҳуш омадам, дидам, ки дар рӯи кати беморхона ҳастам»,-афзуд Шарифов.

Вай илова кард, «аз қафои сар зарба заданд. Баъд зери шатта гирифтанд. Ним соат бештар моро онҷо моломол карданд. Баъд бо як таксӣ маро ба беморхона овардаанд.» Ба гуфтаи Далер Шарифов ҳуҷуми ногаҳонӣ дар ҳоле сурат гирифт, ки ӯ ва рафиқаш Далер Муҳтоҷов соатҳои даҳуними шаби 7-уми май барои харид ба самти дӯкони шафати роҳ ҳаракат мекарданд. Ҷаноби Шарифов гуфт, кормандони умури дохилӣ як ҳамлаварро боздошт кардаанд, ки чеҳраи ӯ ба Далер Муҳтоҷев ҳамроҳи Далер Шарифов ошно будааст.

Далер Муҳтоҷов ҳамроҳи Далер Шарифов дар сӯҳбати телефонӣ таъйид кард, ки боздоштшуда ба яке аз ҳамлаварон шабоҳат дорад. Ӯ гуфт, ҳарчанд ҳодиса дар торикӣ рух дода буд, вале ӯ ин нафарро шинохтааст: «Рафта дидам, гуфтанд, ки ӯ ҳамин аст? Гуфтам, ки сад дарсад наметавонам бигӯям, ки ҳамин нафар ӯ ҳаст. Лекин ин нафар ба ӯ бисёр монанд аст. Шаклу қиёфаву қадду басташ монанд. Лекин гӯӣ, ки маҳз ҳамин ӯ аст, дар торикӣ шинохта намешуд. Баъд маро ҷавоб доданд.»

Аммо Нуралӣ Пиров, муовини сардори шӯъбаи умури дохилии шаҳри Душанбе гуфт, шаби гузашта ҳодисаи латукӯби шаҳрвандон дар пойтахт сабт нашудааст ва касеро бо чунин ҷурм боздошт накардаанд: «Ман ҳоло кормандонро дар мавриди ҳодисаи латукӯби шабона мепурсам, касе чизе намегӯяд. Дар басти шабона чунин ҳодиса ба қайд гирифта нашудааст. Мо дар он ҳолат ба қайд мегирем, ки ба мо хабар дода бошанд ва ё беморхона моро дар ҷараён гузорад.»

Аммо Далер Шарифов иртиботи ҳодисаи ҳамла ва ташкили созмони «Қадам ба қадам»-ро, ки худ яке аз муассисонаш аст, такзиб ва ё таъйид накард. Вай гуфт, дар ҳақиқат баъд аз эъломи таъсиси ин созмони иҷтимоӣ, ки бо мақсади аз байн бурдани маҳалгароӣ дар миёни ҷавонон ташкил шудааст, гирди номи ӯ ҳар гуна овозаҳо пароканда шуданд ва дар телефони ҳамроҳ ва имейли худ аз афроди ношинос паёмҳои таҳдидомез дарёфт карда буд. Вай гуфт, шомили кадом ҳизби сиёсӣ нест, вале замони донишҷӯӣ ду сол дар манзили Сайид Абдуллоҳи Нурӣ дар шаҳри Душанбе баъди марги ӯ зиндагӣ кардааст.

Далер Шарифов ҷанбаи хусусӣ доштанӣ ҳодисаи ҳамла ба худро низ истисно накард. Ӯ гуфт, дар ҳар сурат бисёр мехоҳад мақомот омилони ин ҳамларо ошкор созанд. Далер Шарифов хабарнигори телевизиони «Сафина» бо ток-шоуи «Муошират» ва ҳамчунин барномаи «Қатрае аз баҳр» дар байни тамошобинон маъруф аст. Дар айни замон ӯ донишҷӯи соли панҷуми бахши рӯзноманигории Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад.

Бори аввал нест, ки рӯзноманигорон дар Тоҷикистон мавриди ҳамла қарор мегиранд. Соли гузашта Ҳикматуллоҳ Сайфуллозода, муҳаррири «Наҷот», нашрияи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, аз тарафи афроди ношинос мавриди зарбу лат қарор гирифт. Омилини ин ҳамла то ҳол ошкор нашудаанд.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24573681.html

Баҳси озодии баён ва ахлоқи журналистӣ

[b]Журналистон ва коршиносон масъалаҳои ахлоқи касбии кормандони расонаҳои ахбори омро баррасӣ карданд.[/b]

Амалҳои хилофи ахлоқи касбии журналистӣ низ монеае дар роҳ ба сӯи озодии баёнанд. Ин буд хулосаи ширкаткунандагони як ҳамоиш дар Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот дар шаҳри Душанбе, ки роҳҳои пешгирӣ аз чунин аъмолро баррасӣ намуд.

Нашри матолиби фармоишӣ, дар хидмати гурӯҳ ва афроди алоҳида қарор доштани бархе аз расонаҳо, чопи матолиб дар ивази маблағ, камии маоши хабарнигорон ва чанд омили дигар боиси он шудааст, ки дар бархе аз мавридҳо усули ахлоқи касбӣ дар миёни рӯзноманигорони тоҷик риоят нашавад.

[b]Матни пурраи гузоришро дар торномаи мо бо пахш кардани нишонии зерин мутолиа кунед:[/b] [url=http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=190]http://www.taj.nansmit.tj/analysis/?id=190[/url]

Источник:

Баҳси озодии баён ва ахлоқи журналистӣ

[b]Журналистон ва коршиносон масъалаҳои ахлоқи касбии кормандони расонаҳои ахбори омро баррасӣ карданд.[/b]

Амалҳои хилофи ахлоқи касбии журналистӣ низ монеае дар роҳ ба сӯи озодии баёнанд. Ин буд хулосаи ширкаткунандагони як ҳамоиш дар Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот дар шаҳри Душанбе, ки роҳҳои пешгирӣ аз чунин аъмолро баррасӣ намуд.

Нашри матолиби фармоишӣ, дар хидмати гурӯҳ ва афроди алоҳида қарор доштани бархе аз расонаҳо, чопи матолиб дар ивази маблағ, камии маоши хабарнигорон ва чанд омили дигар боиси он шудааст, ки дар бархе аз мавридҳо усули ахлоқи касбӣ дар миёни рӯзноманигорони тоҷик риоят нашавад.

Бештари ширкатдорони ин нишаст иллати пеш омадани чунин мушкилҳоро ба вазъи молиявии рӯзноманигорон марбут донистанд. Ба эътиқоди сухангӯёни ин нишаст, бархе аз хабарнигорон гоҳо бар ивази инъом ва ё шояд дарёфти маблағ рисолати касбии худро фаромӯш карда, ба чопи матолибе даст мезананд, ки хонанда ва ҳамин тавр афкори умумиро ба роҳи ғалат мекашонанд.

Иршод Сулаймонӣ, устоди факултаи рӯзноманигории Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мегӯяд, матолибе, ки хусусияти таблиғотӣ дошта, аз рӯи фармоиши касе ва ё гурӯҳе омода ва чоп шудаанд, бояд аз бақия матолиби нашрия фарқ кунананд. Дар сурати ғайр ин, тарзи чоп ба таври дағалона нақз кардани меъёри ахлоқи журналистӣ ҳисобида мешавад

«Дар бештари маврид матлабҳои тиҷоратӣ чун маводи журналистӣ пешниҳод мешаванд. Як сабаби риоя нашудани меъёрҳои ахлоқи журналистӣ паст будани маоши рӯзноманигорон аст, ки дар бештари маворид журналистонро ба тамаъҷӯӣ водор мекунад.»

Ин дар ҳолест, ки Умрилло Меликмуродов, корманди Маркази миллии қонунгузории назди раёсати ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз иштирокдорони ҳамоиш гуфт, мақола ва гузоришҳое, ки хусусияти реламавӣ дошта, бидуни ишораи хос чоп мешаванд, хилофи қонунгузории Тоҷикистонанд: «Масъалаи мазкур на танҳо дар доираи қоидаи ахлоқи журналистон, балки дар қонуни Тоҷикистон дар бораи реклама ҳам ба унвони рекламаи пинҳонӣ муқаррар шудааст. Дар чунин сурат ҷавобгарии ҳуқуқӣ дар шакли ҷавобгарии маъмурӣ муқаррар шудааст.»

Дар ҷараёни баҳс ҳамчунин аз афзоиши матолиби бадномкунанда алайҳи шахсиятҳо ва гурӯҳҳои ҷудогона дар нашрияҳо, ки умдатан бо имзоҳои мустаор ба табъ мерасанд, изҳори нигаронӣ карда шуд.

Хилватшоҳи Маҳмуд, дабири кулли Шӯрои васоити ахбори оммаи Тоҷикистон ва яке аз мизбонони нишасти мазкур гуфт, ки истифода аз нашрияҳо ба хотири бадномкунии шахсиятҳо низ сарфи назар кардани одоб ва асли касби рӯзноманигорӣ дониста мешавад. Сардабирони нашрияҳоро зарур аст, ки дар сурати ворид шудани чунин матолиб ҳадди ақал шахсияти муаллифонро барои худ маълум намоянд:

«Дар бораи хеле аз шахсиятҳои фарҳангиву сиёсии Тоҷикистон матолиби зидду нақиз чоп мешаванд. Ҳатто дар матбуоти мустақили Тоҷикистон ва дар яке аз ин нашрияҳо ба таври силсилавӣ нашр мешаванд, бо имзои мустаор. Чаро шахсе, ки ин маводро навиштааст, бо имзои худаш ва бо зикри ҷои кори худаш неву бо имзои журналист чоп мекунад. Масалан чаро «подполковники мустаъфӣ» ва ё «шаҳрванди Душанбе» наменависад.»

Воқеан, дар ду соли охир як теъдод, ба истилоҳ «номҳои наве» дар расонаҳои ҳамагонӣ пайдо шудаанд, ки худро журналист муаррифӣ мекунанд, матолиби тунде менависанд, вале ҳеҷ яке аз журналистони тоҷик кӣ будани онҳоро намедонад. Матбуот ҳақ дорад, номи муаллифони худро махфӣ дорад ва ҳувияти онҳо танҳо бо хости додгоҳ метавонад, ифшо гардад.

Риоят ва ё сарфи назар шудани меъёрҳои касбӣ аз сӯи хабарнигорони тоҷик гоҳо боиси баҳсҳои додгоҳӣ шудааст. Иноят Иноятов, ҳуқуқшиноси соҳаи матбуот бар ин назар аст, ки аксарияти рӯзноманигорони тоҷик меъёрҳои ахлоқии касби худро намедонанд ва ба маҳзи ҳамин ноогоҳона дучори баҳсу мунозира дар додгоҳҳо мешаванд: «Агар журналист меъёрҳои ахлоқиро донад, худро танзим карда тавонад, пеши роҳи баҳсҳои додгоҳии байни журналистону мақомот ва шахсони мансабдор гирифта мешавад.»

Баҳси риоят нашудани меъёри ахлоқи касбӣ дар байни журналистони тоҷик дар ҳоле матраҳ мешавад, ки ҳанӯз дар соли 2009 Кодекси ахлоқи журналистӣ таҳия ва қабул шудааст. Аммо ба ин далел, ки муроот нашудани меъёри ахлоқи касби журналистӣ танҳо муҷозоти маъмурӣ дар пай дорад, на танҳо рӯзноманигорон, балки масъулони нашрияҳо низ бар ивази фоида омодаанд, ба осонӣ аз шартҳои он қатъи назар кунанд.

Источник: http://www.ozodi.org/content/article/24568789.html

Таҳсилоти журналистон аз рӯи низоми кредитӣ баррасӣ мешавад

[b]Тавре ба «Озодагон» аз ин ташкилот хабар доданд, инчунин мавзӯи тавсияҳо барои таҳияи стандарти давлатии ихтисосҳои «Робита бо ҷомеа» ва «Корманди адабӣ» («Фаъолияти таҳририву ноширӣ») баррасӣ карда мешавад, ки гурӯҳи корӣ дар ҳайати устодони факултет ва шӯъбаҳои журналистикаи муассисаҳои таҳсилоти олии касбии ҷумҳурӣ ва коршиносони соҳа омода намудаанд.[/b]

Бино ба иттилои манбаъ, тадбири мазкур дар доираи лоиҳаи “Мутобиқгардонии стандартҳои таҳсилоти олии касбӣ доир ба ихтисосҳои самти журналистӣ ба стандартҳои байналмилалӣ ва таъмини рақобатпазирии мутахассисони ин самт”, ки аз ҷониби шўъбаи тоҷикистонии Институти Ҷамъияти кушода – “Бунёди Мадад” дастгирӣ ёфтааст, амалӣ мегардад.

Ба мизи мудаввар ҳудуди 40 нафар устодони факултет ва шӯъбаҳои журналистикаи муассисаҳои таҳсилоти олии касбии ҷумҳурӣ, роҳбарони муассисаҳои воситаҳои чопӣ ва электронии ахбори омма, созмонҳои журналистӣ, инчунин коршиносони соҳа даъват гардидаанд.

Манбаъ, афзуд, ки дар нишаст пас аз шунидани маърӯзаҳои муаррифӣ ва мулоҳизоти коршиносон, баҳсу мунозира ва табодули афкор перомуни лоиҳаи стандартҳои давлатии таълими ихтисосҳои журналистӣ вобаста ба тақозои талаботи низоми кредитии таҳсилот сурат мегирад.

Гуфтанист, ки гузариш ба низоми кредитии таҳсилот ва бисёрзинагӣ яке аз талаботи муҳим дар Созишномаи Болония буда, ба хотири ҳамгунсозии низоми маорифи Тоҷикистон бо системаи таҳсилоти кишварҳои дигар, бо мақсади воридшавии баробарҳуқуқ ба фазои таълимии байналмилалӣ ва суръат бахшидан ба ислоҳоти соҳаи маориф, Вазорати маорифи Тоҷикистон бо Қарори №698 аз 22 сентябри с.2004 тасмим гирифтааст, донишгоҳҳои ҷумҳуриро тадриҷан ба низоми кредитии таҳсилот гузаронад.

Источник: http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/4844-2012-05-02-11-36-59

Баргузории мизи мудаввари Созмони ҷамъиятии «Журналист» дар Душанбе

[b]4 майи соли ҷорӣ, соати 8-30 дар толори «Маркази иттилоот ва муошират»-и ташкилоти ҷамъиятии «Журналист», дар мавзӯи «Баррасии Лоиҳаи стандарти давлатии таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рўи самти омодагии ихтисосҳои «Журналистика» ва «Журналистикаи байналхалқӣ», дар давраи гузариш ба низоми кредитии таҳсилот», мизи мудаввар баргузор мегардад. Дар ин бора ба TojNews Қироншоҳ Шарифзода, раиси ташкилоти мазкур иттилоъ дод.[/b]

Бино ба иттилои манбаъ, ҳадаф аз ин нишаст баррасии лоиҳаи Стандарти давлатии таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рўи самти омодагии ихтисосҳои «Журналистика» ва «Журналистикаи байналхалқӣ» тибқи талаботи низоми кредитии таҳсилот», инчунин тавсияҳо барои таҳияи Стандарти давлатии ихтисосҳои «Робита бо ҷомеа» ва «Корманди адабӣ» («Фаъолияти таҳририву ноширӣ») мебошад, ки гурӯҳи корӣ дар ҳайати устодони факултет ва шӯъбаҳои журналистикаи муассисаҳои таҳсилоти олии касбии ҷумҳурӣ ва коршиносони соҳа омода намудаанд.

Тадбири мазкур дар доираи лоиҳаи «Мутобиқгардонии стандартҳои таҳсилоти олии касбӣ доир ба ихтисосҳои самти журналистӣ ба стандартҳои байналмилалӣ ва таъмини рақобатпазирии мутахассисони ин соҳа», ки аз ҷониби Шўъбаи Тоҷикистонии Институти Ҷамъияти кушода — «Бунёди Мадад» дастгирӣ ёфтааст, амалӣ мегардад.

Нилуфари КАРИМ

Источник: http://tojnews.org/taj/index.php?option=com_content&task=view&id=25292&Itemid=30

Баррасии вазъи озодии матбуот дар Душанбе

[b]Дар Душанбе рӯзи 3 май журналистон ва созмонҳои мудофеи ҳуқуқи матбуот вазъи озоди баёнро дар кишвар баррасӣ хоҳанд кард. Ин нишаст, ки бо ибтикори Институти Ҷомеаи Боз ва САҲА барпо мешавад, намояндагони кулли созмонҳои журналистӣ ва фаъолони озодии суханро дар як толор гирди ҳам меорад.[/b]

Дар ин нишаст қарор аст масоили хоси матбуоти имрӯзи кишвар, аз ҷумла, аз кодекси ҷиноӣ берун шудани банди “тӯҳмату таҳқир”, мушкилоти ворид кардани ислоҳот ба Қонуни матбуот, ҷараёни ношаффофи гузариш ба пахши рақамии матбуоти электронӣ ва этика, чун василаи муҳими кори матбуоти озод баррасӣ шавад. Масъалаи дигар, марбут ба кӯшиши назорати Интернет аз роҳи масдудсозии он мебошад, мегӯянд ташкилкунандагони ин нишаст.

Источник: http://www.ozodi.org/archive/tajik_domestic_news/20120502/538/16058.html?id=24567383

Ещё один сайт на WordPress