Викиликс дар чанд моҳи ахир миқдори зиёде аз иттилоъоти маҳарамонаи давлати Омрикоро мунташир кардааст
Сойти интернетии Викиликс эълом кардааст, ки ҳафтаи оянда иттилоъоти маҳрамона дар бораи фасодкорӣ дар миёни мақомоти кишварҳои Осиёи Марказиро мунташир хоҳад кард.
Масъулони ин сойт гуфтаанд, ки миқдори чунин мавод бештар аз он хоҳад буд, ки қаблан дар бораи ҷанг дар Ироқ дар ин сойт мунташир шуда буд.
Вазоратҳои хориҷа ва дифоъи Омрико конгресси ин кишварро дар бораи ин иқдоми Викиликс огоҳ сохта ва изҳор доштаанд, ки интишори ин мавод ба манофеъи ин кишвар латма хоҳад зад.
Филип Кроули, ёвари вазири хориҷаи Омрико дар умури равобит бо расонаҳои гурӯҳӣ, гуфтааст: «Чопи ин мавод дар равобити диплумотҳои омрикоӣ бо дӯстони мо дар куллияи кишварҳо мушкил эҷод мекунад.»
[b]»Давлатҳои фосид»[/b]
Масъулони Викиликс мегӯянд, ки ин мавод умдатан ба фасодкорӣ дар давлатҳои Осиёи Марказӣ, Урупои Шарқӣ ва Афғонистон рабт дорад. Таъкид мешавад, ки ин иттилоъоти сиррӣ аз сӯйи сафоратхонаҳои Омрико дар кишварҳои мухталиф дар тӯли солҳои 2005 то 2007 таҳия шудаанд.
Зимнан, кишварҳои минтақаи Осиёи Марказӣ ҳамвора ба хотири густариши фасод ва тамаркузи қудрат ва сарват дар дасти раҳбарони ин кишварҳо ва пайвандонашон мавриди интиқоди созмонҳои байналмилалӣ ва мунтақидону мухолифони дохилӣ қарор гирифтаанд.
Тибқи гузориши созмони Шаффофияти Байналмилалӣ, баландтарин мизони фасод дар миёни ҷумҳуриҳои шӯравии пешин дар Тоҷикистон мушоҳида мешавад.
Ҷулиан Ассанҷ мегӯяд, ки Вазорати дифоъи Омрико ӯро таъқиб мекунад
Дар ҳамин ҳол, масъулони Викиликс эълом кардаанд, ки рӯзномаи омрикоии “Ню-Йорк Таймз”, нашрияи бритониёии “Гордиан” ва маҷаллаи “Шпигел”-и Олмон ба ин мавод дастрасӣ доранд.
Расонаҳои гурӯҳӣ ба унвони мисол аз ду маводде зикр кардаанд, ки яке аз онҳо ба фаъолияти Исмаил Исаков, вазири вақти дифоъи Қирғизистон дар ҳукумати Қурмонбек Боқиев, рабт дорад.
Ин мақоми пешини Қирғизистон дар сӯҳбат бо Эван Фейгенбаум, ёвари вазири хориҷаи Омрико, гуфтааст, ки раҳбарияти кишвараш барои дар ихтиёри Омрико гузоштани пойгоҳи Манас омода аст.
Вале ба гуфтаи оқои Исаков, давлати Қирғизистон таъаҳҳудотеро дар чорчӯби Созмони Ҳамкориҳои Шонгҳой ва Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ бар дӯш дорад. Ҳарчанд ба гуфтаи вай, кишвараш ба рушди ҳамкориҳо бо Омрико алоқаманд аст.
Дар матлабе дигар Ҷон Пурнелл, сафири пешини Омрико дар Ӯзбакистон, андешаҳои худро дар бораи ин кишвар изҳор дошта ва гуфтааст, ки Ӯзбакистон “кишваре пулисӣ” (мустабид) маҳсуб мешавад.
[b]Беэътимодӣ ба Тошканд[/b]
Ба навиштаи сафири собиқи Омрико, давлати Ӯзбакистон танҳо ба манзури таъмини манофеъи хонаводаи раиси ҷумҳурии ин кишвар фаъолият мекунад.
Ҷон Пурнелл афзудааст: «Сарфи назар аз натоиҷи интихоботи қарибулвуқӯъ Ислом Каримов барандаи интихоботи раёсати ҷумҳурӣ мешавад. Оқои Каримов ба ҳеҷ гуна ислоҳот алоқаманд нест. Вай танҳо мехоҳад ҳокимияти худро тақвият диҳад.»
Ҳамчунин, Викиликс гузориш карда, ки иттилоъоти маҳрамонаи вай ба равобити Омрико бо раҳбарони кишварҳои Осиёи Марказӣ низ рабт дорад. Бархе аз ин иттилоъот феълан дар сойти Викиликс мунташир шудааст.
Аз ҷумла, дар санаде перомуни дидори ҳайъате аз намояндагони НОТУ ба Тошканд дар моҳи майи соли 2007 манобеъи сафорати Омрико ба Вошингтун навиштаанд, ки ин дидор хуб анҷом шуда ва Ӯзбакистон усулан барои ҳамкорӣ бо НОТУ омодагии худро эълом кардааст.
Дар ин матлаб омадааст: «Дар ҷараёни мубоҳисот, ӯзбакҳо истифодаи кишварҳои узви ОЙСОФ аз фурудгоҳи Тирмиз барои интиқоли нерӯ ба Афғонистонро мустасно накарданд ва «таъаҳҳуди устувор»-и худро ба раванди азсаргирии барномарезӣ ва таҷдиди назар эълом карданд. Онҳо усулан бо табодули иттилоъоти амниятӣ умдатан дар бораи Афғонистон мувофиқат карданд.»
Бо ин ҳол, ин санад нишон медиҳад мақомҳои омрикоӣ чандон эътимоде ба давлати Ислом Каримов надоранд: «Бо вуҷуди ваъдаҳои ҳамкорӣ, сафорат исрор меварзад, ки дар ин замина эҳтиёт ба харҷ дода шавад, бавижа дар мавриди табодули иттилоъот, то имтинон ҳосил шавад, ки ҳамкорӣ дуҷониба ва баробар бошад. Суханони давлати Ӯзбакистонро, чун ҳамеша, бояд имтиҳон кард.»
[b]Нигаронӣ аз «қудрати порсӣ»[/b]
Дар канори ин аснод, Викиликс иттилоъотеро дар бораи равобити хориҷии Тоҷикистон ва равобити ин кишвар бо Омрико ва низ интишор додааст, ки аз ҷумла, яке аз онҳо нигаронии мақомоти омрикоӣ аз «равобити рӯзафзуни Тоҷикистон бо Эронро» бозгӯ мекунад.
Ин санад «Қудрати эронӣ (порсӣ): Равобити афзояндаи Тоҷикистон бо Эрон» ном дорад, ки дар моҳи июни соли 2007 таҳия шуда ва дар он аз ҷумла омадааст: «Тоҷикистон равобити худ бо Эронро «комилан иқтисодӣ» тавсиф карда, вале равобити рӯ ба рушди сиёсӣ, низомӣ ва диплумотики онҳо нишон медиҳад, ки сармоягузорӣ танҳо чизе нест, ки ин ду кишварро ба ҳам меорад.»
Дар ин санад омадааст, ки дар 18 моҳи гузашта (дар соли 2007) Президент Раҳмон ва Маҳмуди Аҳмадинажод ба кишварҳои ҳам сафарҳое карда ва асноду эъломияҳоеро дар заминаҳои мухталиф, аз омӯзишу парвариш ва илму фарҳанг гирифта, то ҳамкориҳои порлумонӣ ва дифоъӣ, имзо кардаанд.
Ин санад дар идома меафзояд: «Ҳарчанд дӯстӣ бо кишваре, ки аз растохези мазҳабӣ дар кишварҳои ҳамсояаш пуштибонӣ мекунад, бозии хатарноке барои Тоҷикистон аст, на Раҳмон ва на Тоҷикистон, наметавонанд пешниҳоди тарҳҳо барои рушди зербиноӣ ва сармоягузориро рад кунанд. Дар кӯтоҳмуддат, ҳарду кишвар аз равобити наздик суд мебаранд: Тоҷикистон ба пул, Эрон ба дӯст ниёз дорад.»
Зимнан, дар чанд моҳи ахир Викиликс маводди зиёди маҳрамонаеро дар бораи фаъолияти нерӯҳои омрикоӣ дар Афғонистон ва Ироқ мунташир кард, ки боъиси нигаронии мақомоти омрикоӣ шуд.
Раҳбарони бархе аз кишварҳои минтақа, аз ҷумла Покистон, низ аз чопи ин мавод изҳори норизоятӣ кардаанд. Вале масъулони Викиликс мегӯянд, ки ҳоло маводди зиёдеро дар ихтиёр доранд, ки тадриҷан дар сойти интернетии ин созмон мунташир хоҳанд кард.
Аз сӯйи дигар, иқдомоте барои боздошти Ҷулиан Ассанҷ, раҳбари созмони Викиликс, низ сурат гирифтааст. Мақомоти Суед оқои Ассанҷро дар иртикоби таҷовуз ба як зани табаъаи ин кишвар мазнун медонанд.
Раҳбари Викиликс ин иттиҳомро рад карда ва мегӯяд, ки талошҳо барои боздошти вай ба хотири фаъолияти сойти интернетияш ва дар иртибот бо нашри иттилоъоти маҳрамона дар бораи ҷангҳо дар Ироқ ва Афғонистон сурат мегирад.
Источник: Радио ВВС.